Đề nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp kinh doanh vận tải bằng ô tô

Ảnh minh họa.

Công văn nêu rõ, ngay sau khi triển khai thực hiện Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ (TTATGTĐB), Luật Đường bộ và các nghị định, thông tư hướng dẫn (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025), đã có một số nội dung quy định pháp luật bộc lộ bất cập, gây khó khăn, đình trệ hoạt động sản xuất, thiệt hại về kinh tế cho doanh nghiệp kinh doanh vận tải bằng ô tô; lái xe và người lao động liên quan phải nghỉ việc, không có lương, ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của bản thân và gia đình người lao động; Chủ hàng, công trình, dự án bị ảnh hưởng, chậm tiến độ do vật tư, vật liệu không cung ứng kịp, hàng hóa chuyển đến nơi tiêu thụ, xuất nhập khẩu bị chậm, hệ lụy gây thiệt hại về kinh tế, xã hội cả nước. 

Theo đó, hiện nay có 02 vấn đề đang bị ách tắc mà nếu không giải quyết ngay sẽ gây hệ lụy cho xã hội và ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành vận tải:

 Về việc đổi “Chứng nhận đăng ký xe” kinh doanh vận tải: Thực hiện việc đổi biển số xe ô tô kinh doanh vận tải từ biển số xe nền màu trắng, chữ và số màu đen sang biển số xe nền màu vàng, chữ và số màu đen theo quy định tại Thông tư số 58/TT-BCA ngày 16/6/2020 của Bộ Công an “Quy định về cấp, thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe cơ giới, xe máy chuyên dùng”, các đơn vị kinh doanh vận tải bằng xe ô tô đã thực hiện đúng quy định, theo đó chỉ đổi biển số xe, còn “Chứng nhận đăng ký xe” vẫn giữ nguyên. Các thông tin trong “Chứng nhận đăng ký xe” vẫn phù hợp với biển số xe; số khung, số máy, khối lượng bản thân, khối lượng hàng cho phép chuyên chở…  không thay đổi.

Theo số liệu của Cục Đường bộ Việt Nam, cả nước có khoảng hơn 1.000.000 xe kinh doanh vận tải hàng hóa, hơn 700.000 xe kinh doanh vận tải hành khách. Qua nắm thông tin từ các Hội viên, đến nay đã có khoảng 70% ÷ 80% xe kinh doanh vận tải đã đổi từ biển số có nền màu trắng sang biển số có nền màu vàng, nhưng chưa đổi “Chứng nhận đăng ký xe” theo quy định tại Thông tư số 79/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ Công an “Quy định về cấp, thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe cơ giới, xe máy chuyên dùng” (Thông tư số 79/TT-BCA). Nội dung ghi trong “Chứng nhận đăng ký xe” mới theo quy định tại Thông tư số 79/TT-BCA vẫn giữ nguyên như “Chứng nhận đăng ký xe” cũ theo quy định tại Thông tư số 58/TT-BCA, chỉ in thêm chữ “V” vào “Chứng nhận đăng ký xe” mới.

Việc yêu cầu chủ phương tiện phải làm thủ tục để đổi sang “Chứng nhận đăng ký xe” mới là thiếu tính khả thi, vì đa số các doanh nghiệp kinh doanh vận tải đều thế chấp tài sản bằng “Chứng nhận đăng ký xe” để vay vốn đầu tư mua xe. Theo quy định tại Điều 12 Nghị định số 166/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ “Quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới; Tổ chức, hoạt động của cơ sở đăng kiểm; niên hạn sử dụng của xe cơ giới”, trường hợp xe đến kiểm định mà “Có sự sai khác giữa chứng nhận đăng ký xe với phương tiện thực tế khi làm thủ tục kiểm định” thì bị cảnh báo và từ chối kiểm định (chưa đổi “Chứng nhận đăng ký xe” cũ sang “Chứng nhận đăng ký xe” mới có chữ “V”). Theo quy định trên hiện nay các xe ô tô kinh doanh vận tải đã đổi biển số xe theo quy định tại Thông tư số 58/TT-BCA nhưng chưa đổi “Chứng nhận đăng ký xe” theo quy định tại Thông tư số 79/TT-BCA, đều không đủ điều kiện để đưa vào kiểm định đồng nghĩa với việc phải dừng hoạt động.

Các đơn vị kinh doanh vận tải đã liên hệ với ngân hàng để xin mượn lại “Chứng nhận đăng ký xe” trong hồ sơ thế chấp ở ngân hàng đó để đi làm thủ tục đổi “Chứng nhận đăng ký xe” nhưng đều bị từ chối. Chỉ có một số ít chủ xe có điều kiện về tài chính, thu xếp trả nợ ngân hàng thì ngân hàng mới cho phép giải chấp.

Để đáp ứng nhu cầu lưu thông hàng hóa của nền kinh tế và nhu cầu đi lại của hành khách, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam kính đề nghị Bộ trưởng chỉ đạo cho phép tiếp tục kiểm định các xe ô tô kinh doanh vận tải đã đổi biển số nền màu trắng sang biển số nền màu vàng nhưng chưa đổi “Chứng nhận đăng ký xe” trong thời hạn 02 năm để các đơn vị vận tải có đủ thời gian thu xếp về tài chính, trả nợ ngân hàng, giải chấp giấy đăng ký xe và làm thủ tục đổi giấy đăng ký theo quy định.

 Về cấp giấy phép lưu hành xe theo quy định tại Điều 52, Điều 53 Luật TTATGTĐB và thủ tục cấp giấy phép lưu hành xe theo quy định tại Điều 23 Thông tư số 39/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ GTVT “Quy định về tải trọng, khổ giới hạn của đường bộ; Lưu hành xe quá khổ giới hạn, xe quá tải trọng, xe bánh xích trên đường bộ; Hàng siêu trường, siêu trọng, vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng; Xếp hàng hóa trên phương tiện giao thông đường bộ; Cấp giấy phép lưu hành cho xe quá tải trọng, xe quá khổ giới hạn, xe bánh xích, xe vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng trên đường bộ” (Thông tư số 39/2024/TT-BGTVT). Hiện nay các cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép lưu hành xe chưa được hướng dẫn cụ thể nên lúng túng và áp dụng quy định Thông tư số 39/2024/TT-BGTVT chưa đúng hoặc không phù hợp thực tiễn về yêu cầu hồ sơ thủ tục cấp giấy phép lưu hành xe. Rất nhiều chủ xe không thể xin được giấy phép lưu hành xe do không thể đáp ứng được thủ tục hồ sơ hoặc nếu được cấp thì phải chi phí cho việc chuẩn bị hồ sơ (như phải chi phí thuê làm báo cáo khảo sát kể cả trường hợp không cần phải có báo cáo khảo sát), kinh phí chuẩn bị hồ sơ trong một số trường hợp cao hơn cả cước phí vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển.

Vấn đề khó khăn này làm cho nhiều công trình, dự án trọng điểm về xây dựng cầu đường, năng lượng, công nghiệp... bị chậm tiến độ, gây thiệt hại về kinh tế chung cho xã hội ...; Các doanh nghiệp vận tải bị phạt vì chậm hoặc không thực hiện được hợp đồng vận tải.  

 Để giải quyết tình hình trên, Hiệp hội Vận tải ô tô đề nghị Bộ trưởng chỉ đạo: Cục ĐBVN tổ chức hướng dẫn cho các Sở GTVT, các Khu Quản lý đường bộ hiểu rõ quy định tại điểm a, khoản 4 Điều 52 Luật TTATGTĐB để áp dụng cho quy định tại điểm d, khoản 2 Điều 23 Thông tư số 39/2024/TT-BGTVT; Đồng thời các cơ quan quản lý đường bộ cần có sự phối hợp chặt chẽ, tổ chức việc công bố, cung cấp thông tin của hệ thống cầu đường để các đơn vị vận tải lập phương án vận chuyển; giảm các chi phí không cần thiết.

Đồng thời đề nghị Cục Đăng kiểm Việt Nam phối hợp hướng dẫn để thống nhất nội hàm, cách hiểu về khổ giới hạn và khối lượng toàn bộ của phương tiện khác với khổ giới hạn và tải trọng của đường bộ để có sự vận dụng phù hợp và thống nhất.

VATA cũng  đề nghị Bộ trưởng Bộ Xây dựng quan tâm chỉ đạo Cục Đăng  kiểm Việt Nam và Cục Đường bộ Việt Nam, đồng thời kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công an chỉ đạo Cục Cảnh sát giao thông khẩn trương tham mưu giải quyết các kiến nghị nêu trên để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp vận tải, người dân và xã hội. Nhằm phát triển kinh tế doanh nghiêp và nguồn thu ngân sách Nhà nước, ổn định hoạt động vận tải của doanh nghiệp, đáp ứng nhu cầu xã hội và người dân, đảm bảo việc làm cho lái xe và người lao động liên quan.