Xe container nối nhau trên cầu Phú Mỹ (hướng về Cát Lái). Ảnh Mai Hà.
Ngành vận tải đường bộ tại Việt Nam đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tài xế trầm trọng. Nhu cầu tuyển dụng ngày càng tăng, trong khi số lượng tài xế tham gia nghề lại giảm mạnh, đẩy nhiều doanh nghiệp vào tình thế khó khăn. Nếu không có giải pháp kịp thời, nguy cơ hàng loạt công ty vận tải phải thu hẹp quy mô hoặc tạm dừng hoạt động là điều khó tránh khỏi.
Doanh nghiệp “khát” tài xế, lương cao vẫn không tuyển được người
Theo thống kê từ Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam, hiện nay nhiều doanh nghiệp vận tải đang thiếu từ 20% đến 30% tài xế so với nhu cầu thực tế. Đặc biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn hơn cả, khi việc tuyển dụng tài xế ngày càng trở nên nan giải.
Trên các trang tuyển dụng, nhiều công ty đưa ra mức lương hấp dẫn nhưng vẫn không thể thu hút đủ lao động. Đơn cử, Công ty TNHH X.E Việt Nam (Hà Nội) đang tuyển 10 tài xế bằng FC cho tuyến vận tải hàng hóa Bắc - Nam, với mức lương từ 30 đến 35 triệu đồng/tháng, cùng các chế độ phúc lợi đầy đủ. Tương tự, Công ty TNHH MTV Vận tải Quang Trung (Thanh Trì, Hà Nội) cũng chào mời tài xế bằng FC với mức thu nhập trên 30 triệu đồng/tháng, nhưng vẫn chưa tuyển đủ người.
Không chỉ doanh nghiệp nhỏ, ngay cả những công ty lớn cũng chịu chung cảnh ngộ. Ông Trần Ngọc Đức, Chủ tịch HĐQT Công ty Vận tải Đức Phát (Thanh Hóa), than phiền: “Việc thiếu lái xe tải đường dài khiến việc điều hành vận tải cả trăm xe rất khó khăn. Trong khi hợp đồng vận chuyển ngày càng nhiều mà xe phải nằm im trong bãi. “Tiền mua xe đi vay ngân hàng, chỉ tính riêng tiền lãi với chi phí bảo dưỡng một tháng cũng gần chục triệu đồng. Nếu cứ thiếu lái xe hoài như vậy sẽ không biết sao nữa”, ông Đức nói.
Không chỉ vận tải hàng hóa, ngành vận tải hành khách cũng đang chật vật vì thiếu tài xế. Ông Lê Đình Khoa, Giám đốc Công ty TNHH VNDA Việt Nam, chia sẻ: “Dù đã có chính sách hỗ trợ đặc biệt và nâng phúc lợi, nhưng việc thu hút tài xế trẻ vào nghề rất khó khăn. Hiện công ty chúng tôi đang phải linh hoạt trong việc sắp xếp ca kíp để đảm bảo hoạt động”.
Tình trạng này cũng ảnh hưởng đến vận tải hành khách công cộng. Một doanh nghiệp xe buýt ở Hà Tĩnh, cho biết nhiều tuyến xe buýt của đơn vị đang phải điều chỉnh do thiếu lái xe. Đã có tình trạng lái xe trước đây làm việc cho doanh nghiệp nhưng bỏ qua đơn vị khác mới thành lập vì họ trả mức lương hấp dẫn hơn.
Nhiều doanh nghiệp, nhà xe lo lắng vì áp lực không tuyển được lái xe khiến hoạt động bị cầm chứng, cắt giảm phương tiện.
Biện pháp nào tháo gỡ?
Tình trạng thiếu tài xế xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có quy định về thời gian làm việc và độ tuổi lao động. Theo Luật Trật tự An toàn Giao thông Đường bộ có hiệu lực từ 1/1/2025, tài xế chỉ được lái xe tối đa 48 giờ/tuần nhằm đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng quy định này cần linh hoạt hơn để phù hợp với thực tế ngành vận tải.
Ngoài ra, quy định về độ tuổi tài xế cũng là một rào cản. Hiện nay, nhiều tài xế giàu kinh nghiệm buộc phải nghỉ việc do quá tuổi lao động theo quy định. Ông Hoàng Ngọc Dương, Giám đốc một hãng vận tải hành khách tuyến Hà Nội - Nghệ An, cho biết: “Chúng tôi muốn giữ những tài xế kỳ cựu, nhưng nhiều người đã đến tuổi phải hạ bằng nên không thể tiếp tục làm việc. Nếu có thể nới lỏng quy định này, tình trạng thiếu tài xế sẽ phần nào được giải quyết.”
Theo các chuyên gia vận tải, tình trạng thiếu hụt tài xế không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều lĩnh vực khác. Để giải quyết bài toán nhân lực, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các cơ sở đào tạo.
Một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều tài xế bỏ nghề là áp lực công việc cao nhưng chế độ đãi ngộ chưa thực sự hấp dẫn. Vì vậy, việc tăng lương, cải thiện phúc lợi, đảm bảo môi trường làm việc an toàn, thoải mái là điều kiện tiên quyết để giữ chân tài xế và thu hút nhân lực mới. Các doanh nghiệp cần áp dụng mô hình đào tạo nội bộ kết hợp với hỗ trợ tài chính, giúp tài xế có cơ hội nâng cao tay nghề mà không lo gánh nặng chi phí.
Ngoài ra, việc triển khai các công nghệ mới trong vận tải, như tự động hóa và xe điện, cũng sẽ giúp giảm bớt áp lực lên nguồn nhân lực và nâng cao hiệu quả công việc, từ đó giải quyết phần nào tình trạng thiếu hụt tài xế trong ngành vận tải.
.jpg)
.jpeg)
