Nhà đầu tư cá nhân đã “làm chủ cuộc chơi”!

Năm 2021 và những kỷ lục bị phá vỡ 

Khi dịch bệnh kéo dài, bất chấp các chỉ số vĩ mô kém sáng, hàng loạt doanh nghiệp phá sản, đóng cửa hoặc kinh doanh trượt dốc, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn rất sôi động.

Tháng 11, lần đầu tiên số lượng tài khoản chứng khoán mở mới của nhà đầu tư cá nhân trong nước vượt 200.000 đơn vị. Theo đó, tổng khối lượng mở mới 11 tháng năm 2021 lên 1,3 triệu đơn vị; gấp 3,3 lần cả năm 2020 và cao hơn so với mức gần 1,18 triệu đơn vị của 5 năm trước cộng lại.

Tổng số tài khoản chứng khoán của nhà đầu tư trong nước tới cuối tháng 11 đạt hơn 4 triệu đơn vị, tương đương gần 4% dân số. Trong khi, Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam đến 2030, tầm nhìn đến năm 2045, mục tiêu số lượng nhà đầu tư đạt 5% dân số năm 2025 và 8% dân số vào năm 2030.

Dòng tiền mạnh của nhà đầu tư cá nhân trong nước khiến nhiều cổ phiếu vừa và nhỏ đồng loạt tăng giá mạnh, thậm chí có những doanh nghiệp dù báo lỗ, lãi giảm. Dù không được sự dẫn dắt của nhóm trụ cột nhưng VN-Index vẫn chinh phục mốc 1.500 điểm vào cuối tháng 11.

Đánh giá về diễn biến   TTCK tuần cuối năm 2021:

Công ty cổ phần Chứng khoán MB – MBS cho rằng thị trường sẽ duy trì đà tăng với tâm điểm là nhóm cổ phiếu ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, thép.

Trong khi, Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn (SHS), đánh giá, xu hướng tăng của thị trường vẫn chưa thay đổi và khả năng để VN-Index hướng đến ngưỡng 1.500 điểm trong tuần giao dịch cuối cùng của năm 2021 là vẫn có thể xảy ra. SHS thống kê, trong giai đoạn 2011-2020, chỉ có 2 lần vào 2012 và 2018 chỉ số VN-Index giảm điểm trong tuần giao dịch cuối cùng của năm.

Tuy vậy, cũng có những có những phiên nhà đầu tư được chứng kiến đa số các cổ phiếu trên toàn thị trường chứng khoán bị bán tháo về mức giá sàn và tạo mức giảm kỷ lục. Tại phiên giao dịch ngày 27/1/2021, VN-Index giảm 73 điểm (-6,6%) so với phiên trước đó xuống còn 1.023,94 điểm.

Giá trị vốn hóa toàn thị trường chứng khoán Việt Nam cũng vươn lên mức kỷ lục. Tổng giá trị vốn hóa đến giữa tháng 12/2021 đạt 7,7 triệu tỷ đồng, tăng 45% so với cuối năm 2020 và bằng 99% GDP.

Thanh khoản thị trường chứng khoán cũng liên tục lập đỉnh mới. Tổng giá trị giao dịch bình quân trong năm trên 3 sàn khoảng 26.172 tỷ đồng/phiên (1,15 tỷ USD/phiên), gấp 3,5 lần mức bình quân của năm 2020. Trong đó, giá trị khớp lệnh bình quân cũng đạt 24.116 tỷ đồng/phiên, tăng 293%.

Năm 2021, nhà đầu tư liên tục chứng kiến những phiên giao dịch trên 1 tỷ USD (23.000 tỷ đồng). Ở những tháng cuối năm, giá trị giao dịch toàn thị trường duy trì ở trên mức 30.000 tỷ đồng mỗi phiên.

Bên cạnh sự sôi động từ thị trường cơ sở, thị trường chứng khoán phái sinh cũng lập kỷ lục về giá trị giao dịch bình quân với 26.553 tỷ đồng/phiên, tăng 107% so với năm 2020. Bên cạnh đó, khối lượng hợp đồng mở (OI) cũng lập kỷ lục 61.090 hợp đồng tại phiên 14/1/2021.

Thị trường bùng nổ, doanh nghiệp phát hành cổ phiếu ồ ạt

TTCK năm 2021 lập đỉnh không chỉ bởi nhóm cổ phiếu trụ cột dẫn dẵn, thậm chí lực kích cuối cùng lại nằm ở nhóm cổ phiếu vốn hoá nhỏ. Nửa đầu năm 2021, nhà đầu tư được chứng kiến sự bùng nổ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm ngân hàng, chứng khoán và thép. Đây cũng là các nhân tố chủ chốt đưa VN-Index chinh phục mức đỉnh lịch sử năm 2018 (1.204,33 điểm) vào đầu tháng 4/2021.

Ở nửa sau của năm 2021, dòng có xu hướng chảy mạnh vào nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ. Dòng tiền đổ mạnh vào nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ đặc biệt ở sàn HNX khiến định giá P/E ở sàn này cũng tăng vọt. P/E HNX-Index ở mức đắt nhất so với khu vực châu Á vào cuối tháng 11 với 27,5 lần.

Lượng giao dịch quá lớn từ nhà đầu tư cá nhân cũng là nguyên nhân chính gây ra tình trạng nghẽn lệnh trên HoSE diễn ra từ cuối năm 2020 đến đầu tháng 7 dù đã phải dùng nhiều biệnpháp khắc phục. Sau khi hệ thống giao dịch do FPT cung cấp được vận hành mới giúp khắc phục hoàn toàn sự cố nghẽn lệnh trên.

Thị trường chứng khoán hưng phấn ngay từ đầu năm 2021 khi hàng loạt doanh nghiệp có kế hoạch chào bán cho cổ đông hiện hữu hoặc nhà đầu tư chiến lược hàng trăm triệu cổ phiếu. Không ít doanh nghiệp tăng vốn thậm chí gấp vài lần chỉ trong một năm. Không chỉ chào bán cho cổ đông hiện hữu, các doanh nghiệp còn huy động vốn bằng chào bán riêng lẻ, chào bán cho cán bộ công nhân viên. 

Tính đến thời điểm giữa tháng 12/2021, tổng số cổ phiếu đã phát hành của các doanh nghiệp trên sàn chứng khoán đạt gần 19 tỷ cổ phiếu (gấp gần 3 lần năm 2020), con số kỷ lục của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong đó, có gần 7,5 tỷ cổ phiếu được phát hành thông qua chào bán cho cổ đông, phát hành riêng lẻ.

Trước làn sóng tăng vốn ồ ạt của các doanh nghiệp trong năm 2021, thị trường chứng khoán ghi nhận hàng loạt doanh nghiệp có vốn điều lệ trên 40.000 tỷ đồng (trên 4 triệu cổ phiếu niêm yết) như Hòa Phát (44.729 tỷ đồng), VietinBank (48.000 tỷ đồng), VPBank (45.000 tỷ đồng), Vinhomes (43.543 tỷ đồng), BIDV (40.220 tỷ đồng) và Tập đoàn công nghiệp Cao su Việt Nam (40.000 tỷ đồng).

Cộng hưởng từ việc giá cổ phiếu liên tục leo cao cũng như đua nhau tăng vốn, thị trường chứng khoán liên tục đón nhận hàng loạt doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỷ USD.