Xe điện – Canh bạc “xanh” sinh lời của doanh nghiệp vận tải

LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Chính phủ Việt Nam, ngành vận tải đang chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ. Trong đó, chuyển đổi từ xe sử dụng động cơ đốt trong sang xe điện không còn là một lựa chọn mà đang trở thành xu thế tất yếu. Các doanh nghiệp vận tải không chỉ hướng đến việc tiết giảm chi phí mà còn chủ động thể hiện trách nhiệm xã hội, khẳng định chiến lược phát triển bền vững, hòa vào dòng chảy của cách mạng công nghiệp xanh toàn cầu.

Hãng xe khách Hào Hương đưa vào vận hành 16 xe điện loại 7 chỗ ngồi nhằm đáp ứng nhu cầu trung chuyển và nâng cao trải nghiệm khách hàng trên tuyến Thanh Hóa – Hà Nội.

Lợi ích “ba trong một”: Chi phí – thương hiệu – trách nhiệm

Xe điện được đánh giá là giải pháp then chốt giúp ngành giao thông vận tải giảm phát thải CO₂, đồng thời góp phần quan trọng trong việc thực hiện các tiêu chí ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị). Với ưu thế rõ ràng về chi phí vận hành, hiệu quả bảo dưỡng và tính thân thiện môi trường, xe điện đang dần trở thành lực chọn chiến lược của nhiều doanh nghiệp vận tải.

Ông Trịnh Huy Hiếu – Quản lý thương hiệu xe khách Hào Hương – chia sẻ, doanh nghiệp từng lên kế hoạch đặt mua thêm xe xăng phục vụ trung chuyển khách nhưng sau đó đã mạnh dạn hủy bỏ để chuyển sang xe điện. “Một chiếc xe xăng chạy nội đô tiêu hao đến 1.750 đồng/km, trong khi xe điện chỉ khoảng 700 đồng/km. Chênh lệch gần 60% chỉ tính riêng tiền nhiên liệu đã đủ để chúng tôi đi đến quyết định”, ông Hiếu nói.

Không chỉ là bài toán tài chính, việc chuyển đổi sang xe điện cũng phù hợp với định hướng của Chính phủ về phát triển phương tiện giao thông công cộng xanh - sạch. Với khoảng 70 đầu xe trung chuyển, Hào Hương đặt mục tiêu sẽ từng bước chuyển đổi sang xe điện vào cuối năm nay. “Tôi tự tin vào hiệu quả của xe điện đến mức sẵn sàng chịu trách nhiệm nếu hiệu quả không như kỳ vọng”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Bên cạnh việc tiết kiệm và bảo vệ môi trường, ông Hiếu cho rằng xe điện mang lại trải nghiệm êm ái, hiện đại, góp phần nâng cao hình ảnh thương hiệu và sự hài lòng của khách hàng– một tiêu chí quan trọng trong dịch vụ vận tải hành khách.

Xu hướng chuyển đổi không chỉ giới hạn ở taxi hay xe trung chuyển, mà đang lan rộng đến các loại hình vận tải đường dài. Ông Khúc Hữu Thanh Hải – Giám đốc Công ty CP Vận tải thương mại và dịch vụ Đất Cảng (Hải Phòng) – cho biết doanh nghiệp đang đàm phán với các hãng xe Trung Quốc để triển khai xe điện cho cả taxi và xe khách tuyến cố định.

Ông Hải tiết lộ kế hoạch lắp đặt hệ thống trạm sạc tại cả hai đầu tuyến, một bước đi cho thấy sự chuẩn bị bài bản nhằm đảm bảo vận hành liên tục trên các hành trình dài. “Đây là cơ hội để chúng tôi tái cấu trúc mô hình kinh doanh, tiết kiệm chi phí trong dài hạn và sẵn sàng cho những tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe”, ông Hải chia sẻ.

Các khách hàng, đặc biệt là phụ nữ, người cao tuổi và người sợ mùi xăng, đều hài lòng khi sử dụng xe điện.

Câu chuyện của X.E Việt Nam – một doanh nghiệp vận tải hành khách liên tỉnh - cũng là minh chứng sống động cho hiệu quả kinh tế từ xe điện. Theo ông Nguyễn Trọng Khánh, Giám đốc công ty, việc chuyển sang xe điện đã giúp tiết kiệm hàng tỷ đồng chỉ tính riêng chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng trong 5 năm. “Xe điện ít chi tiết cơ khí, gần như không phải thay dầu, lọc gió, lọc nhớt… nên giảm đáng kể hư hỏng và chi phí sửa chữa”, ông Khánh chia sẻ.

Xe điện là “cú hích” mới của ngành vận tải

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc – Giám đốc Chương trình đào tạo Kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội – xe điện có cấu tạo đơn giản hơn, ít bộ phận chuyển động nên độ bền cao và ít cần bảo trì. Điều này đặc biệt phù hợp với đặc thù vận hành liên tục của ngành vận tải hành khách.

“Chúng ta không thể chờ đợi lâu hơn để chuyển đổi. Thế giới đã đi rất xa”, ông Phúc nói và dẫn chứng những quốc gia như Trung Quốc, Anh Quốc – những nơi mà xe điện không chỉ phổ biến, mà còn được hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách thuế và cơ sở hạ tầng.

Tại Trung Quốc, Meituan – nền tảng giao đồ ăn lớn nhất – đã chuyển phần lớn đội ngũ giao hàng sang xe máy và xe đạp điện. Trong khi đó, ở Anh, các doanh nghiệp ô tô buộc phải đảm bảo tỷ lệ xe điện chiếm tối thiểu 20% doanh số từ năm 2026, nếu không sẽ bị phạt lên tới 15.000 bảng cho mỗi xe vượt quá tỷ lệ.

Ông Phan Thanh Uy – Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam. Ảnh: Tạ Hải.

Dữ liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy, trong năm 2024, gần 90.000 trong tổng số 340.000 xe bán ra là xe điện – con số cho thấy sự thay đổi rõ nét trong thói quen tiêu dùng và định hướng thị trường.

Theo ông Phan Thanh Uy – Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam – từ sau Hội nghị COP26, khi Việt Nam cam kết Net Zero vào năm 2050, Hiệp hội đã đưa nội dung “chuyển đổi xanh” vào tất cả các hoạt động chính thức. “Từ năm 2022, chúng tôi đã tổ chức nhiều buổi hội thảo, tham vấn, thậm chí đưa các doanh nghiệp đi nước ngoài để học hỏi mô hình chuyển đổi”, ông Uy chia sẻ.

Ông Uy cho biết thêm, nhiều doanh nghiệp taxi và logistics đang chủ động tìm đến Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam được tư vấn chuyển đổi, thậm chí có đơn vị đã đặt hàng cả xe container chạy điện.