Đề xuất tăng nặng xử phạt xe hợp đồng trá hình

Thống kê từ Cục Đường bộ Việt Nam cho thấy, tính đến hết năm 2024, cả nước có khoảng 956.062 xe ôtô kinh doanh vận tải đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Tuy nhiên, số lượng xe khách tuyến cố định chỉ đạt 17.659 xe, chiếm tỷ lệ khiêm tốn 5,07%. Trong khi đó, xe hợp đồng lên tới 245.764 chiếc, chiếm 70,53% tổng số phương tiện. Sự chênh lệch quá lớn này phản ánh xu hướng mô hình xe hợp đồng đang ngày càng phát triển mạnh, thậm chí cạnh tranh trực tiếp với xe tuyến cố định.

Đáng nói, không ít đơn vị kinh doanh đã lợi dụng loại hình xe hợp đồng để tổ chức vận chuyển hành khách như xe tuyến cố định. Các hành vi phổ biến gồm gom khách lẻ, bán vé từng người, thu tiền ngoài hợp đồng đã ký, chạy theo hành trình cố định, đón trả khách ở những điểm không được cấp phép… 

Xe khách vi phạm trật tự an toàn giao thông vẫn phổ biến tại cửa ngõ phía Nam Hà Nội.

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ để trình Chính phủ xem xét ban hành. Dự thảo đưa ra hàng loạt quy định mới, trong đó có việc tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm liên quan đến xe hợp đồng trá hình.

Theo đó, cá nhân vi phạm có thể bị phạt từ 3 đến 4 triệu đồng, tổ chức kinh doanh vận tải bị phạt từ 6 đến 8 triệu đồng nếu thực hiện các hành vi như: gom khách, xác nhận đặt chỗ cho từng người đi xe ngoài hợp đồng; bán vé hoặc thu tiền không theo hợp đồng đã ký; ấn định hành trình cố định để phục vụ nhiều hành khách khác nhau; đón, trả khách không đúng nơi quy định tại trụ sở, văn phòng đại diện hoặc địa điểm hợp pháp đã đăng ký...

Không chỉ siết chặt hành vi gom khách lẻ, dự thảo Nghị định cũng quy định mức phạt từ 8 đến 10 triệu đồng đối với cá nhân và từ 16 đến 20 triệu đồng đối với doanh nghiệp nếu không lưu trữ đầy đủ hồ sơ quản lý vận tải, không cập nhật lý lịch phương tiện, lý lịch hành nghề của lái xe, hoặc không mua bảo hiểm cho hành khách theo quy định. Ngoài ra, nếu không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo hoạt động vận tải, các đơn vị cũng có thể bị phạt từ 3 đến 4 triệu đồng (cá nhân) hoặc từ 6 đến 8 triệu đồng (doanh nghiệp).

Dự thảo cũng đề xuất bổ sung chế tài xử phạt với các hành vi khai thác phương tiện không phù hợp với điều kiện địa hình, như sử dụng xe giường nằm hai tầng chạy trên các tuyến đường cấp V, cấp VI vùng núi – điều bị cấm vì tiềm ẩn rủi ro cao về an toàn giao thông. Mức phạt đối với hành vi này được đề xuất tương đương từ 8 đến 10 triệu đồng cho cá nhân, và từ 16 đến 20 triệu đồng với tổ chức.

Một điểm mới khác là dự thảo tăng mạnh mức phạt đối với các đơn vị tổ chức kinh doanh vận tải không có giấy phép theo quy định. Nếu như trước đây, mức phạt là 7–10 triệu đồng cho cá nhân và 14–16 triệu đồng cho tổ chức, thì theo đề xuất mới, con số này sẽ tăng lên 12–16 triệu đồng (cá nhân) và 21–32 triệu đồng (tổ chức).