Đẩy nhanh khởi công tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng ngay trong năm 2025

Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng là một trong những công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, đóng vai trò động lực phát triển kinh tế – xã hội, kết nối vùng trung du, đồng bằng Bắc Bộ với khu vực duyên hải. Với ý nghĩa chiến lược, tuyến đường sắt này còn góp phần mở rộng hành lang logistics quốc tế, củng cố an ninh quốc phòng và thúc đẩy phát triển bền vững.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành và địa phương liên quan đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư, lựa chọn các hạng mục trọng điểm như nhà ga, khu tái định cư để tổ chức lễ khởi công trong năm 2025. Cùng với đó là yêu cầu tập trung tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc liên quan đến quy hoạch, mặt bằng và bố trí vốn, nhằm đảm bảo tiến độ thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ.

Bản đồ tổng hướng tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng.

Theo Thông báo số 342/TB-VPCP ngày 2/7/2025 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng ghi nhận những nỗ lực của Bộ Xây dựng, các bộ, ngành và chính quyền địa phương trong công tác chuẩn bị đầu tư thời gian qua; đồng thời hoan nghênh các địa phương đã chủ động đi trước một bước trong công tác giải phóng mặt bằng.

Bộ Xây dựng được giao tiếp tục đẩy nhanh tiến độ lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, hoàn tất công tác khảo sát và phối hợp với các địa phương thống nhất về quy mô, hướng tuyến để làm cơ sở cho giải phóng mặt bằng. Bộ cũng chủ trì đàm phán hiệp định vay vốn và phối hợp tháo gỡ các khó khăn về quy hoạch, tái định cư, bố trí quỹ đất.

Bộ Tài chính có trách nhiệm hướng dẫn các địa phương cơ chế ứng vốn hoặc hỗ trợ ngân sách phù hợp với tình hình thực tế. Đồng thời, phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát, thống nhất kế hoạch phân bổ vốn ngân sách trung ương kịp thời, đầy đủ và đúng mục tiêu.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) được giao hướng dẫn các địa phương thực hiện các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa, đất rừng; quy trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo đúng quy định và cơ chế đặc thù đã được Quốc hội cho phép áp dụng với các dự án quan trọng quốc gia.

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương có dự án đi qua khẩn trương kiểm kê đất đai, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và lựa chọn các hạng mục có khả năng khởi công đúng tiến độ trong năm nay để báo cáo Bộ Xây dựng tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Xây dựng sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình triển khai thực tế, những khó khăn, vướng mắc, phương án tháo gỡ và kế hoạch cụ thể trong thời gian tới, đặc biệt là danh mục các hạng mục dự kiến khởi công ngay trong năm 2025.

Tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 205.000 tỷ đồng. Ảnh minh họa.

Tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng có chiều dài khoảng 388 km, kéo dài từ cửa khẩu Lào Cai đến cảng Lạch Huyện (Hải Phòng), với một số nhánh kết nối mở rộng nâng tổng chiều dài toàn tuyến lên hơn 400 km. Đây là tuyến đường sắt tốc độ cao, khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, thiết kế điện khí hóa với vận tốc khai thác giai đoạn đầu đạt 160 km/h. Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 8,48 tỷ USD, tương đương hơn 205.000 tỷ đồng, triển khai theo hai giai đoạn. Theo kế hoạch, dự án sẽ khởi công vào quý IV năm 2025 và đưa vào vận hành từ đầu năm 2031, đóng vai trò là trục vận tải chiến lược kết nối hành lang kinh tế Lào – Việt – Trung ra biển, đồng thời mở rộng không gian phát triển vùng trung du, đồng bằng và duyên hải phía Bắc.