Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước (NHNN), lãi suất VND bình quân liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm (kỳ hạn chính chiếm 80 - 90% tổng khối lượng giao dịch).
Theo giới phân tích, nguyên nhân khiến lãi suất VND liên ngân hàng có diễn biến tăng mạnh đến từ nhịp hút ròng mạnh trên 88.000 tỷ của NHNN vào trung tuần tháng 8
Ngày 7/9, lãi suất kỳ hạn qua đêm đã tăng vọt lên 6,88%/năm - mức cao nhất kể từ tháng 9/2012, trong phiên 6/9 lãi suất này đã tăng lên 5,71%/năm, vượt qua mức đỉnh ghi nhận vào đầu tháng 2/2016 (5,67%). Diễn biến này đi ngược với xu hướng hàng năm và dự báo của giới phân tích khi lãi suất liên ngân hàng thường hạ nhiệt sau kỳ nghỉ lễ 2/9. Trước đó, lãi suất qua đêm trên thị trường 2 đã liên tục leo thang trong nửa cuối tháng 8 và chạm mức 4,42% kết phiên giao dịch 31/8.
Mặc dù NHNN đã liên tục bơm tiền vào thị trường sau kỳ nghỉ lễ, nhưng lãi suất liên ngân hàng vẫn duy trì đà tăng. Cụ thể, trong 3 ngày trước kỳ nghỉ lễ dài, dự báo nhu cầu thanh khoản tăng, NHNN đã bơm ròng tổng cộng 52.919 tỷ đồng qua cả hai kênh OMO và tín phiếu.
Đến đầu tuần này, trước diễn biến lãi suất VND tăng vọt trên thị trường liên ngân hàng, NHNN tiếp tục bơm gần 15.000 tỷ đồng qua kênh OMO ngay phiên đầu tiên sau kỳ nghỉ lễ và có tới 13 thành viên phải mượn vốn tại đây. Tiếp đó, liên tục trong 2 phiên 6/9 - 7/9, nhà điều hành đã cho 14 và 16 thành viên vay thêm gần 15.000 tỷ và 28.720 tỷ đồng.
Không chỉ quy mô mà lượng thành viên tham gia "vay nóng" NHNN đang có xu hướng dày lên cho thấy số ngân hàng ''khát'' thanh khoản đang ngày càng tăng. Đồng thời, họ phải chịu lãi suất cao hơn trước rất nhiều so với giai đoạn trước với 4,5%/năm cho kỳ hạn 7 ngày và 4,65% cho kỳ hạn 14 ngày thay vì chỉ 2,5%/năm trước đây.
Theo giới phân tích, nguyên nhân khiến lãi suất VND liên ngân hàng có diễn biến tăng mạnh đến từ nhịp hút ròng mạnh trên 88.000 tỷ của NHNN vào trung tuần tháng 8 (lượng hút ròng theo tuần cao nhất kể từ năm 2019 tới nay). Ngoài ra, hoạt động bán ngoại tệ để bình ổn tỷ giá của NHNN cũng khiến một lượng lớn VND bị rút khỏi hệ thống ngân hàng trong những tuần gần đây.
Mặt khác, nhu cầu thanh khoản gia tăng đến từ việc NHNN chính thức nới room tín dụng cho các ngân hàng. Do đó, một số ngân hàng đã rục rịch cho mở lại hoạt động giải ngân vốn đã bị ùn ứ lâu nay. Điều này cũng lý giải cho diễn biến thanh khoản căng thẳng cục bộ vài ngày gần đây.
Ở một phương diện khác, lãi suất VND liên ngân hàng được đẩy lên cao cũng được cho là xuất phát từ định hướng điều hành của NHNN nhằm tạo ra chênh lệch an toàn với lãi suất USD, góp phần kìm hãm đà tăng của tỷ giá.
Chứng khoán Vietcombank dự báo, lãi suất liên ngân hàng sẽ khó có khả năng trở lại ngưỡng trung bình của năm 2021. Thay vào đó, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng trung bình năm 2022 có thể cao hơn 1,2-1,5 điểm % so với trung bình năm 2021.
Trong giai đoạn này, áp lực từ lạm phát kỳ vọng duy trì khi giá nguyên vật liệu thế giới vẫn neo ở mức cao. Điều này cũng khiến nhà điều hành có động thái thận trọng hơn, NHNN với ưu tiên chính sách hàng đầu là kiểm soát lạm phát không thể quá mạnh tay trong việc duy trì trạng thái thanh khoản dồi dào.
Chuyên gia VCBS cho rằng thông qua công cụ bán ngoại tệ (đổi từ kỳ hạn sang giao ngay) và tín phiếu, thanh khoản sẽ bị hút đi góp phần giảm áp lực tỷ giá, lạm phát. Nhóm phân tích cũng lưu ý đến các mốc sự kiện có thể ảnh hưởng đến thanh khoản thị trường như các quyết định chính sách tiền tệ của FED trên thị trường quốc tế.
Theo báo cáo chiến lược mới đây của Công ty CP Chứng khoán SSI, NHNN đã linh hoạt sử dụng kênh OMO và tín phiếu nhằm điều tiết thanh khoản trên thị trường và duy trì một mức nền lãi suất liên ngân hàng VND nhằm tạo một khoảng cách an toàn đối với lãi suất USD và giảm tải áp lực lên tỷ giá.
Bên cạnh đó, NHNN cũng tiếp tục thực hiện bán một khối lượng lớn USD từ dự trữ ngoại hối nhằm hỗ trợ nguồn cung ngoại tệ trên thị trường. Lãi suất tín phiếu và OMO cũng đã được điều chỉnh tăng so với tháng 7, cho thấy NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ một cách thận trọng hơn xuyên suốt tháng 8.
Công ty chứng khoán kỳ vọng thanh khoản hệ thống sẽ trở lại trạng thái bình thường trong thời gian tới và NHNN sẽ điều hành chính sách tiền tệ thận trọng và linh hoạt sử dụng kênh hoạt động thị trường mở nhằm có thể cân bằng giữa áp lực lạm phát, ổn định tỷ giá và mặt bằng lãi suất.
.jpg)
