Hà Nội kích hoạt cơ chế đặc biệt phát triển hệ thống metro

UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19.2.2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị.

Theo chỉ đạo từ UBND TP Hà Nội, các sở, ngành, quận, huyện và đơn vị liên quan cần xác định rõ: phát triển hệ thống đường sắt đô thị là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, không đơn thuần là đầu tư hạ tầng. Chính quyền Thủ đô yêu cầu huy động tối đa nhân lực, trí tuệ và vật lực, tổ chức thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất nhằm góp phần thay đổi diện mạo giao thông đô thị.

Tàu metro Nhổn - ga Hà Nội

Cụ thể, UBND TP Hà Nội đã phân công rõ ràng nhiệm vụ cho từng cơ quan, đơn vị, đồng thời yêu cầu đảm bảo tiến độ, chất lượng, công khai, minh bạch và tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

Một điểm nhấn đáng chú ý là kế hoạch cho phép các đơn vị chủ động đề xuất xây dựng các văn bản hướng dẫn nội bộ, bao gồm: quy định về nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ đường sắt; quy định chi tiết về phát triển khoa học – công nghệ; tiêu chuẩn lựa chọn nhà thầu trong nước và tổ chức nghiên cứu công nghiệp đường sắt.

Thay vì sử dụng thiết kế cơ sở như trước, Hà Nội sẽ áp dụng thiết kế kỹ thuật tổng thể (thiết kế FEED) trong báo cáo nghiên cứu khả thi. Đồng thời, tiến hành ban hành quy trình lập, thẩm định và quản lý chi phí đầu tư theo mô hình FEED, làm rõ quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng EPC.

Không dừng ở hạ tầng kỹ thuật, Hà Nội còn thúc đẩy mạnh mẽ định hướng TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng). Theo đó, các quỹ đất nằm dọc các tuyến đường sắt đô thị sẽ được rà soát, tổng hợp và quy hoạch lại, tạo cơ sở để xây dựng các khu đô thị vệ tinh, trung tâm trung chuyển hiện đại.

Thành phố đồng thời yêu cầu cập nhật các tuyến đường sắt đô thị và khu vực TOD vào Đồ án điều chỉnh Quy hoạch GTVT và các quy hoạch liên quan khác. Hệ thống điện cấp nguồn cho các tuyến metro cũng được yêu cầu bổ sung quy hoạch kịp thời để đáp ứng nhu cầu vận hành.

TP Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành đoạn ngầm và đưa vào khai thác, vận hành toàn tuyến dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm Nhổn - ga Hà Nội trong năm 2027.

Dự kiến trong tháng 10/2025, sẽ khởi công hai dự án lớn: Tuyến đường sắt đô thị tuyến số 2 (đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo) và Tuyến đường sắt đô thị tuyến số 5 (Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc).

Ngoài ra, các dự án: Tuyến đường sắt đô thị số 3 (đoạn ga Hà Nội - Yên Sở), Tuyến số 2 (đoạn Trần Hưng Đạo - Thượng Đình), đoạn Nam Thăng Long - Nội Bài và Tuyến 2A kéo dài đến Xuân Mai sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030. Các giai đoạn tiếp theo từ 2031 - 2035 và 2036 - 2045 sẽ tiếp tục được thực hiện theo lộ trình.