Nghệ An được giao hơn 5.700 tỷ đồng giải phóng mặt bằng đường sắt tốc độ cao

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026 nhằm triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội, trong đó cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam thành các dự án độc lập, tạo cơ sở đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

Theo nghị quyết, toàn bộ dự án được chia thành 17 dự án thành phần. Trong đó, Chính phủ giao UBND tỉnh Nghệ An làm chủ đầu tư dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn tỉnh, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 5.733 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý IV/2028.

Dự án đường sắt tốc độ cao qua Nghệ An dài khoảng 85,5 km, đi qua 18 địa phương (ảnh minh họa)

Tiến độ thực hiện các hạng mục có thể được điều chỉnh sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt. Trên cơ sở quy mô và tính chất kỹ thuật của từng dự án, Bộ Xây dựng sẽ báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

Nghị quyết cũng nêu rõ, các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật sẽ do địa phương trực tiếp tổ chức thực hiện, bao gồm cả việc di dời các công trình điện lực từ 110kV trở lên không thuộc sở hữu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Trước đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Quyết định số 3995-QĐ/TU ngày 30/6/2025 thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng dự án đoạn tuyến qua địa bàn. Ban Chỉ đạo do Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban, cùng 3 Phó Trưởng ban, trong đó Chủ tịch UBND tỉnh giữ vai trò Phó Trưởng ban Thường trực.

Theo phương án hiện nay, đoạn tuyến qua Nghệ An dài khoảng 85,5 km, đi qua 18 địa phương. Dự án cần giải phóng khoảng 519,2 ha đất, ảnh hưởng tới khoảng 2.150 hộ dân; trong đó 1.782 hộ tại 16 xã phải bố trí tái định cư tại 41 khu.

Về quy hoạch, ga hành khách chính được đề xuất là ga Vinh, đặt tại khu vực xã Hưng Nguyên, nằm giữa trục đường rộng 72 m của Khu công nghiệp VSIP và tuyến Quốc lộ 46. Đây là ga có quy mô 4 đường, nơi tất cả các đoàn tàu đều dừng đón, trả khách.

Depot Vinh (cảng cạn) dự kiến bố trí tại xã Lam Thành, phục vụ khai thác đoạn Ngọc Hồi – Vinh, đồng thời là nơi tập kết, bảo trì, bảo dưỡng phương tiện, kiểm tra thiết bị và phục vụ thi công.

Ngoài ra, trên toàn tuyến qua Nghệ An dự kiến bố trí 2 trạm phục vụ công tác duy tu, bảo dưỡng. Một trạm đặt tại xã Đức Châu, phục vụ đoạn Thanh Hóa – Vinh; trạm còn lại được tích hợp trong depot Vinh, phục vụ đoạn Vinh – Hà Tĩnh, nhằm tối ưu quỹ đất và nâng cao hiệu quả vận hành.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024, với tổng chiều dài khoảng 1.541 km, kết nối từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) đến ga Thủ Thiêm (TP.HCM). Tuyến được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ khai thác 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa.

Toàn dự án dự kiến sử dụng khoảng 10.827 ha đất, trong đó có 3.655 ha đất trồng lúa, 2.567 ha đất lâm nghiệp và 4.605 ha các loại đất khác; khoảng 120.836 người sẽ phải bố trí tái định cư. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 1,71 triệu tỷ đồng (tương đương 67,3 tỷ USD), từ nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác, phấn đấu hoàn thành cơ bản vào năm 2035.