Đèo Lò Xo "kêu cứu": Tuyến đường Hồ Chí Minh xuống cấp nghiêm trọng sau hơn 20 năm khai thác

Sau hơn hai thập kỷ vận hành, tuyến đường này đang cần một chiến lược sửa chữa và nâng cấp toàn diện.

Dấu hiệu xuống cấp ngày càng nghiêm trọng

Ngày 12/9 vừa qua, Khu Quản lý đường bộ III (Cục QLĐB - Bộ Xây dựng) đã chính thức có phản hồi về tình trạng hư hỏng nặng nề trên tuyến đường Hồ Chí Minh, đoạn qua đèo Lò Xo – địa bàn giáp ranh giữa tỉnh Kon Tum và Quảng Nam. Tuyến đường này được đưa vào khai thác trong giai đoạn 2003–2005, và kể từ sau năm 2015, các dấu hiệu xuống cấp đã ngày càng rõ rệt.

Đoạn qua đèo Lò Xo – nơi được xem là một trong những cung đường huyết mạch nối liền Tây Nguyên với miền Trung – đang đứng trước nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng do hư hỏng mặt đường lan rộng.

Theo báo cáo, các điểm hư hỏng chủ yếu tập trung tại hai đoạn: Km1349+980 đến Km1365+230 và Km1380+680 đến Km1431+127. Các dạng hư hỏng thường gặp bao gồm: nứt dọc, nứt ngang, nứt góc, bong tróc và gãy vỡ bề mặt bê tông xi măng. Tại nhiều vị trí, lớp kết cấu mặt đường đã hư hại hoàn toàn, làm dấy lên lo ngại lớn về mức độ an toàn giao thông, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc vào ban đêm.

Thời tiết khắc nghiệt và tải trọng lớn – những "gánh nặng" triền miên

Theo phân tích của Khu Quản lý đường bộ III, điều kiện khí hậu đặc thù của khu vực miền Trung – Tây Nguyên là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự xuống cấp nhanh chóng của tuyến đường. Lượng mưa lớn, nước ngầm và hiện tượng xói lở đã tác động trực tiếp đến lớp móng và nền đường, trong khi các khe co giãn, khe nứt trên mặt đường bê tông đã bị lão hóa, mất khả năng chống thấm.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, việc lưu lượng và tải trọng phương tiện ngày càng gia tăng, đặc biệt là các xe tải nặng chở cát, quặng sắt lưu thông từ hướng Kon Tum đi Đà Nẵng và ngược lại, càng làm trầm trọng thêm hiện tượng hư hỏng. Lực tác động lớn từ xe siêu trường, siêu trọng thường xuyên di chuyển qua cung đường đèo dốc này không chỉ khiến mặt đường nhanh chóng bị phá vỡ mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng.

Nhiều xe vận tải có dấu hiệu vượt tải trọng vẫn hiên ngang lưu thông trên đoạn tuyến

Trước thực trạng đáng báo động trên, công tác sửa chữa đã và đang được triển khai. Theo Khu Quản lý đường bộ III, đơn vị này hiện đang thi công đoạn Km1380+680 – Km1431+000, với tổng chiều dài khoảng 4,78km, tổng mức đầu tư lên đến 56,31 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý III năm 2025.

Tiếp theo đó, trong quý IV/2025, đoạn từ Km1380+680 đến Km1431 sẽ tiếp tục được sửa chữa, với chiều dài khoảng 4,93km và mức đầu tư ước tính 47 tỷ đồng. Phương án thi công bao gồm bóc bỏ lớp bê tông xi măng cũ, thay thế bằng kết cấu mặt đường bê tông nhựa trên nền cấp phối đá dăm gia cố xi măng – giúp tăng cường độ bền và khả năng chịu tải.

Không chỉ là giao thông – là động lực phát triển vùng

Không dừng lại ở các giải pháp ngắn hạn, ngày 18/8/2025, Cục Đường bộ Việt Nam đã trình Bộ Xây dựng đề xuất chủ trương đầu tư lớn để tăng cường kết cấu mặt đường và xử lý các điểm đen tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông dọc tuyến Hồ Chí Minh qua các tỉnh Quảng Nam – Kon Tum. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 1.983 tỷ đồng, với thời gian thực hiện trong giai đoạn 2026–2030.

Nếu được phê duyệt và triển khai đúng tiến độ, dự án sẽ không chỉ giải quyết triệt để tình trạng xuống cấp hiện nay mà còn mở ra kỳ vọng về một hệ thống giao thông bền vững, an toàn, hiện đại – đặc biệt tại khu vực miền núi, nơi vốn luôn gặp nhiều thách thức về hạ tầng.

Tại nhiều vị trí, lớp kết cấu mặt đường đã hư hại hoàn toàn, làm dấy lên lo ngại lớn về mức độ an toàn giao thông, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc vào ban đêm.

Tuyến đường Hồ Chí Minh đóng vai trò huyết mạch kết nối Tây Nguyên với miền Trung, góp phần quan trọng trong giao thương hàng hóa, vận chuyển nông sản, khai thác khoáng sản và phục vụ quốc phòng, an ninh. Việc sửa chữa và nâng cấp tuyến đường này không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật, an toàn giao thông, mà còn là nhiệm vụ chiến lược để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho khu vực vốn còn nhiều khó khăn.

Trong bối cảnh hạ tầng giao thông ngày càng được chú trọng, tuyến đường Hồ Chí Minh – đặc biệt đoạn qua đèo Lò Xo – đang rất cần một “làn gió mới” từ cả chính sách đầu tư lẫn công nghệ thi công, nhằm hồi sinh tuyến huyết mạch đã gồng mình phục vụ suốt hơn 20 năm qua.