Lịch sử thăng trầm của máy bay

Lịch sử của ngành công nghiệp hàng không gắn liền với sự ra đời nối tiếp nhau của các thế hệ máy bay, ngày một hiện đại và tân tiến hơn. Thật thú vị khi biết được chính cánh bay không đập cánh của loài chim hải âu là nguồn cảm hứng sáng tạo để Le Bris chế tạo ra một máy lượn lớn, đủ sức mang một người. Vị thuyền trưởng người Pháp Jean Marie Le Bris là người đã có công phát triển lý thuyết của ngành hàng không. Về sau này, hai cuốn sách kỹ thuật mang tên “Sự Chuyển Động Trong Không Gian” của nhà khoa học người Anh Francis Herbert Wenham và cuốn sách “Đế Quốc Không Gian” của Mouillard  đã trở thành nền tảng lý thuyết khoa học căn bản, giúp hai anh em nhà Wright là Orville Wright và Wilbur Wright nghiên cứu cách chế tạo thành công chiếc máy bay đầu tiên. Có thể nói rằng, nếu như hai anh em Montgomery ở San Diego là những người Mỹ đầu tiên thành công trong việc chế tạo máy lượn, thì viên gạch đầu tiên của ngành hàng không lại được đặt bởi các thí nghiệm của anh em nhà Wright.

Vào năm 1878, xuất phát từ ấn tượng mạnh mẽ về một món đồ chơi có thể bay lượn do cha mang về nhà, hai cậu bé Wilbur 11 tuổi và Orville 7 tuổi đã manh nha những ý tưởng đầu tiên về thứ gọi là “máy bay”. Mấy năm sau, họ bắt đầu nghiên cứu chế tạo máy bay để thỏa mãn đam mê của mình. Năm 1900, anh em nhà Wright đã đóng xong máy lượn đầu tiên có hai lớp cánh khá lớn, đủ mang một người. Mùa hè năm 1901, nhà Wright làm nhiều thí nghiệm khác với chiếc máy lượn thứ hai có một đuôi nhỏ, được thả lên như một chiếc diều, mang theo một người trên đó. Chiếc máy lượn thứ ba được thử vào tháng 8 năm 1902 tại Kill Devil Hill cho kết quả khả quan hơn trước. Tháng 10 năm đó, anh em nhà Wright lắp thêm đuôi lái để máy có thể lượn rẽ phải, rẽ trái mà vẫn duy trì được thăng bằng.

Từ tháng 9 tới tháng 10 năm 1902, anh em nhà Wright cùng người phụ tá là Charles E. Taylor chế tạo một động cơ 4 xylanh chạy bằng khí thắp cho sức mạnh 13 mã lực mà chỉ nặng 70 kilogram. Chiếc máy lượn Flyer hai lớp cánh với viên phi công nằm điều khiển máy bay trên lớp cánh dưới đã ra đời. Vào lúc 10 giờ 30 phút sáng 17/12/1903, Orville Wright đã trở thành phi công đầu tiên trên thế giới với chuyến bay lịch sử kéo dài vỏn vẹn 12 giây, vượt 91,44 mét. Sau 4 năm với nhiều mô hình, từ diều đến máy bay cánh lượn không động cơ, anh em Wright đã mở ra kỷ nguyên mới cho lịch sử hàng không thế giới. Nỗ lực cải tiến không ngừng để tăng thời gian bay, anh em Wright đã chở chiếc máy bay của mình sang Pháp vào ngày 31 tháng 12 năm 1908 và sau đó giành giải thưởng Michelin trị giá 4000 USD khi thắng tất cả các đối thủ của mình trong chuyến bay với kỷ lục 77 dặm rưỡi trong 2 giờ 18 phút 30 giây.

Mùa thu năm 1909, với màn lượn máy bay vòng quanh cảng New York, tượng Nữ thần Tự do và lướt trên mặt sông Hudson trước sự chứng kiến của hàng triệu người, anh em Wright đã làm chấn động nước Mỹ bằng kết quả lao động và sức sáng tạo hết sức vĩ đại của mình. Với những nỗ lực không ngừng nghỉ đó, họ đã vô cùng xứng đáng khi được nhận được rất nhiều huy chương từ các hội khoa học, câu lạc bộ hàng không, các trường đại học và Quốc hội Hoa Kỳ… cho những đóng góp lớn lao của mình cho ngành Hàng Không. 

Từ 1909 tới khi Thế Chiến Thứ Nhất bùng nổ, kỹ thuật hàng không chỉ nhắm vào mục đích thể thao. Động cơ Gnome ra đời cùng một loạt các cải tiến và ứng dụng kỹ thuật mới, chiếc máy bay dần được các nhà quân sự bắt đầu sử dụng để do thám và oanh tạc cơ nhằm mục đích thả bom các phi trường, căn cứ hải quân và các vị trí phòng thủ của địch. Sau Thế Chiến Thứ Nhất, tầm quan trọng của máy bay được nâng lên một mức cao hơn khi mọi quốc gia trên thế giới đều nhận thức được vai trò chiến lược của loại phương tiện này. 

Không chỉ góp một phần vô cùng quan trọng vào lĩnh vực quân sự, máy bay còn là phương tiện không thể thiếu đối với sự phát triển của ngành vận tải. Thành công của chuyến bay dài lịch sử tới Ireland sau 16 giờ của Alcock và Brown đã khiến người ta bắt đầu quan tâm tới việc chuyên chở bằng đường hàng không. Và ngành Hàng không Thương mại bắt đầu khởi sắc đầu tiên tại châu Âu. Năm 1915, việc chuyên chở thư từ dần phát triển với nhiều đường bay tại Hoa Kỳ. Và chuyến bay một mình qua biển Manche vào năm 1927 của đại tá Lindbergh đã đánh dấu mốc đầu tiên cho ngành du lịch đường hàng không. Việc thay đổi thiết kế ghế ngồi máy bay trong khoang kín thay vì lộ thiên như trước đã tạo bước ngoặt cho ngành Hàng không Thương mại ra đời và từ đó không ngừng phát triển.

Nhận sự hỗ trợ bởi những tiến bộ khoa học kỹ thuật và sự phát triển của ngành công nghiệp luyện kim, tầm bay và vận tốc máy bay không ngừng gia tăng. Hàng loạt loại máy bay tiên tiến phục vụ cho mục đích quân sự, dân dụng ra đời đáp ứng cho mục đích cả về công việc và cuộc sống của con người. Cho đến hôm nay, ngành công nghiệp máy bay đã trở thành một trong những nhân tố quan trọng hàng đầu, mang tính chất sống còn của ngành Hàng không Thương mại nói riêng và của sự phát triển kinh tế toàn cầu nói chung.