Từ ngày 1/1/2026, quy định mới của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 yêu cầu trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m khi ngồi trên ô tô chở người đến 9 chỗ phải được bảo vệ bằng ghế an toàn trẻ em hoặc đệm nâng.  Quy định này được đánh giá là đúng đắn về mặt an toàn và mang mục tiêu tốt đẹp, tuy nhiên thực tiễn vận tải cho thấy quy định này đang bộc lộ nhiều bất cập lớn, khiến các Doanh nghiệp vận tải gặp khó khăn thậm chí "bất khả thi" nếu áp dụng cứng nhắc.

Quy định ghế an toàn trẻ em trên Taxi là bất khả thi

Quan tâm đến Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ,  Đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) nêu rõ, Điều 10.3 dự thảo Luật yêu cầu phải có thiết bị an toàn phù hợp với trẻ em. Quy định này áp dụng với tất cả các loại xe ô tô, kể cả xe Taxi, dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tức là chỉ còn hơn 1 tháng nữa. Theo đại biểu Hà Sỹ Đồng, hiện nay, hầu hết các nước phát triển đều có quy định này và được xác định là mang lại lợi ích cho xã hội. Song, ở các nước khác, tỷ lệ sử dụng xe ô tô là rất cao, hầu như không có xe máy, trong khi đó tại Việt Nam tỷ lệ sử dụng xe máy rất cao. Do đó, việc quy định quá cứng nhắc đối với ghế dành cho trẻ em có thể khiến nhiều gia đình chuyển sang chở trẻ em bằng xe máy thay vì đi ô tô và Taxi, khi đó rủi ro tai nạn xảy ra với trẻ em nhiều khi lại cao hơn. 

"Điều này từng diễn ra tại Indonesia và Philippines, khi quy định bắt buộc phải có ghế trẻ em thì tỷ lệ phụ huynh chở trẻ em đi học bằng xe máy tăng lên 15-30%", đại biểu nêu dẫn chứng và khẳng định: "Nếu áp dụng cứng nhắc, Taxi không thể đáp ứng yêu cầu và sẽ rơi vào tình trạng vi phạm thường xuyên, và tạo ra bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ vận tải an toàn"

Chi phí tăng mạnh, doanh nghiệp nhỏ khó xoay trở

Theo khảo sát của phóng viên, một bộ ghế an toàn trẻ em đạt chuẩn có giá từ 3–5 triệu đồng, tùy kích thước và tiêu chuẩn kỹ thuật. Nếu Doanh nghiệp vận tải có 100xe  thì chi phí các Doanh nghiệp phải bỏ ra hàng tỷ đồng để đầu tư ghế 

Một Giám đốc doanh nghiệp vận tải Hải phòng cho biết:

“Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương bảo đảm an toàn cho trẻ em. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ghế an toàn theo đúng tiêu chuẩn không hề nhỏ. Đây là gánh nặng lớn trong bối cảnh doanh nghiệp vận tải vốn đã chịu rất nhiều loại chi phí đầu vào. Ghế trẻ em có kích thước lớn, chiếm nhiều diện tích. Trên xe 5-7 chỗ, việc bố trí 2–3 ghế trẻ em sẽ làm giảm số ghế thương mại, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu.

(Ghế an toàn dành cho trẻ có kích thước lớn, gây khó cho xe Taxi nếu phải trang bị mỗi xe tử 1-2 chiếc, Ảnh: Thành Nam)

Khó dự đoán trước nhu cầu: doanh nghiệp lúng túng khi vận hành

Một trong những thách thức lớn nhất là doanh nghiệp không thể biết trước một chuyến xe có bao nhiêu trẻ nhỏ, độ tuổi hay chiều cao cụ thể. Nếu chuẩn bị quá nhiều ghế trẻ em – không gian xe sẽ không đủ. Chuẩn bị quá ít – nguy cơ vi phạm quy định.

“Khách nhiều khi đặt gấp, hoặc lên xe mới biết có trẻ nhỏ. Nếu tài xế thiếu ghế, vừa bị phạt vừa bị khách phản ứng. Còn từ chối khách thì bị đánh giá dịch vụ. Tình huống này thật sự khiến doanh nghiệp rất khó xử,” ông Khúc Hữu Thanh Hải - Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hải phòng chia sẻ

Vệ sinh – bảo dưỡng phức tạp, chi phí phát sinh lớn

Ghế trẻ em dễ bị bẩn do vệ sinh cá nhân của trẻ nhỏ, đồ ăn, sữa, bánh kẹo; dây đai và vỏ bọc cũng dễ rách. Doanh nghiệp phải chi thêm tiền vệ sinh, khử khuẩn, thay thế định kỳ.

Lo ngại bị xử phạt – tài xế chịu áp lực lớn

Nghị định 168 quy định mức phạt từ 800.000–1.000.000 triệu đồng nếu không trang bị hoặc sử dụng ghế trẻ em đúng cách. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại tài xế bị áp lực tâm lý, dẫn đến ngại nhận khách có trẻ nhỏ.

Doanh nghiệp vận tải kiến nghị có lộ trình và hướng dẫn chi tiết

Nhiều doanh nghiệp vận tải đề xuất cơ quan chức năng cần ban hành hướng dẫn kỹ thuật rõ ràng về tiêu chuẩn ghế an toàn; có lộ trình phù hợp; hỗ trợ chi phí và khuyến khích phụ huynh tự mang ghế trẻ em khi sử dụng dịch vụ vận tải.

Ông Khúc Hữu Thanh Hải nhấn mạnh:

“Quy định để bảo vệ trẻ em là đúng, nhưng cần triển khai sao cho phù hợp với điều kiện thực tế. Một chính sách chỉ thực sự hiệu quả khi vừa đảm bảo an toàn, vừa phù hợp với điều kiện và thói quen giao thông của người dân Việt Nam. Nếu áp dụng cứng nhắc, doanh nghiệp vận tải rất dễ gặp khó khăn trong kinh doanh và bị ảnh hưởng đến khả năng phục vụ.” Cũng theo ông Hải: "Chúng ta nên áp dụng trước với xe cá nhân, vì gia đình chủ động sẽ tạo dần thói quen cho trẻ khi đi trên ô tô nếu hiệu quả sẽ áp dụng sau để tránh lãng phí và khó khăn cho các doanh nghiệp vận tải"