Toàn cảnh khu vực được quy hoạch xây dựng trung tâm văn hóa, làng nghề nón ngựa. Ảnh: Huỳnh Mạnh
Làng nghề nón ngựa Phú Gia, xã Xuân An, từ lâu được xem là một trong những biểu tượng văn hóa đặc sắc của vùng đất võ Bình Định xưa. Trải qua gần 300 năm hình thành và phát triển, nghề chằm nón không chỉ tạo nên những sản phẩm thủ công tinh xảo mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa của cộng đồng địa phương. Năm 2024, nghề chằm nón ngựa Phú Gia được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, mở thêm cơ hội để làng nghề được bảo tồn và phát huy giá trị trong đời sống đương đại.
Trong chuyến khảo sát thực tế ngày 31/5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch đã trực tiếp tìm hiểu quy trình làm nón, gặp gỡ các nghệ nhân và khảo sát hiện trạng hạ tầng của làng nghề. Qua đó, tỉnh xác định nón ngựa Phú Gia không chỉ là một di sản văn hóa cần được gìn giữ mà còn là nguồn lực có tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch làm việc với chính quyền xã Xuân An. Ảnh: Huỳnh Mạnh
Theo định hướng được đưa ra tại buổi làm việc với địa phương, xã Xuân An sẽ rà soát lại các đề án đã xây dựng trước đây để hoàn thiện một đề án tổng thể về bảo tồn và phát triển làng nghề trong giai đoạn mới. Trọng tâm là gắn gìn giữ nghề truyền thống với khai thác các giá trị văn hóa phục vụ phát triển du lịch, tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Một trong những nội dung đáng chú ý là chủ trương đầu tư xây dựng hạ tầng, khu trung tâm văn hóa và làng nghề nón ngựa Phú Gia. Cùng với việc hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối với tuyến đường DH20 và các tuyến nội bộ, địa phương sẽ từng bước hình thành không gian giới thiệu, trưng bày sản phẩm, lưu giữ tư liệu và thực hiện số hóa dữ liệu làng nghề nhằm phục vụ công tác bảo tồn lâu dài.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch tham quan quy trình làm nón ngựa tại Phú Gia. Ảnh: Huỳnh Mạnh
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, phát triển du lịch gắn với làng nghề không chỉ nhằm quảng bá sản phẩm truyền thống mà còn hướng đến mục tiêu nâng cao đời sống người dân, tạo điều kiện để các nghệ nhân tiếp tục gắn bó với nghề. Để thực hiện mục tiêu này, các sở, ngành liên quan sẽ phối hợp hỗ trợ địa phương trong công tác quy hoạch, đầu tư và phát triển sản phẩm du lịch phù hợp với đặc trưng của làng nghề.
Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan tỉ mỉ thêu các họa tiết tinh xảo trên chiếc nón ngựa. Ảnh: Huỳnh Mạnh
Những người gắn bó lâu năm với nghề cũng kỳ vọng các định hướng đầu tư mới sẽ tạo thêm động lực cho làng nghề phát triển. Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan cho biết việc xây dựng hạ tầng và trung tâm trưng bày không chỉ giúp quảng bá sản phẩm đến đông đảo du khách mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào, thu hút thế hệ trẻ tiếp tục gìn giữ nghề truyền thống của cha ông.
Từ một làng nghề lâu đời nổi tiếng với những chiếc nón ngựa thủ công, Phú Gia đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển dựa trên chính những giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Nếu được đầu tư đồng bộ và khai thác hiệu quả, nơi đây có thể trở thành một điểm đến trải nghiệm đặc sắc, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch cộng đồng của Gia Lai trong thời gian tới.
