Bắc Ninh – Bắc Giang: Hai trung tâm công nghiệp trọng điểm của miền Bắc

Bắc Ninh – Trung tâm công nghiệp công nghệ cao

Bắc Ninh có vị trí địa lí thuận lợi, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, gần Hà Nội (cách khoảng 30km), tiếp giáp với các tỉnh có nền kinh tế phát triển như Bắc Giang, Hải Dương, Hưng Yên. Gần các cảng biển lớn (Hải Phòng, Quảng Ninh) và sân bay Nội Bài, thuận tiện cho vận chuyển hàng hóa. Bắc Ninh đã có bước chuyển mình mạnh mẽ trong gần ba thập kỷ qua, từ một tỉnh thuần nông, Bắc Ninh đã trở thành một trung tâm công nghiệp công nghệ cao với nhiều chỉ số phát triển thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Bắc Ninh tập trung nhiều khu công nghiệp lớn.

Hiện nay, Bắc Ninh có cơ sở hạ tầng phát triển, cùng hệ thống giao thông đồng bộ với các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 18, đường cao tốc Hà Nội - Bắc Giang. Bên cạnh đó, chính quyền tỉnh đã có nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư thông thoáng. Qua đó, thu hút được vốn đầu tư từ 41 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhiều năm liền đứng đầu cả nước về kết quả thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Đây cũng là điểm đến của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Samsung, Canon, Amkor,… với thế mạnh nổi trội trong lĩnh vực sản xuất điện tử.

Theo cổng thông tin điện tử Bắc Ninh, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) năm 2024 ước tính đạt 232,8 nghìn tỷ đồng (theo giá hiện hành). Tốc độc tăng trưởng GRDP đạt 6,03% so với năm 2023. Thu nhập bình quân đầu người ước đạt 73 triệu đồng, tăng 14,8%.

Định hướng phát triển đến năm 2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với nền công nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao. Tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh hướng đến xây dựng hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao, tập trung vào nhóm ngành mũi nhọn như điện tử, công nghiệp bán dẫn, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo.

Bắc Giang – Điểm sáng mới của công nghiệp miền Bắc

Bắc Giang đang nổi lên như một điểm sáng mới trong phát triển công nghiệp miền Bắc, thu hút mạnh mẽ đầu tư trong và ngoài nước nhờ những lợi thế về vị trí, chính sách ưu đãi và hạ tầng đồng bộ.

Những năm gần đây, Bắc Giang liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về thu hút vốn FDI, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao như điện tử, linh kiện bán dẫn và công nghiệp phụ trợ. Các tập đoàn lớn như Foxconn, Luxshare, JA Solar, Samkwang,... đã đầu tư mạnh mẽ vào địa phương này.

Một góc khu công nghiệp tỉnh Bắc Giang.

Năm 2024, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) của tỉnh ước đạt 13,85%, đứng đầu cả nước. Quy mô GRDP của tỉnh đạt 207 nghìn tỷ đồng, đứng đầu khu vực Trung du miền núi phía Bắc; GRDP bình quân đầu người đạt 4.370 USD, tăng 10,6%. Trong đó, công nghiệp chế biến và chế tạo có đóng góp rất lớn, là động lực phát triển chủ đạo của tỉnh.

Hiện nay, tỉnh Bắc Giang có 16 khu công nghiệp (KCN) với tổng diện tích quy hoạch 3.683,94 ha, trong đó có 08 KCN đã đi vào hoạt động, 08 KCN đang xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Theo quy hoạch, đến năm 2030 tỉnh sẽ có 29 khu công nghiệp (KCN) với tổng diện tích khoảng 7.000 ha, trong đó quy hoạch mới 20 KCN, diện tích KCN mới và mở rộng tăng thêm gần 5.700 ha. Việc Bắc Giang tiếp tục quy hoạch thêm các khu công nghiệp mới, nhằm thu hút vốn FDI lớn, cho thấy tham vọng mở rộng không gian công nghiệp và nâng tầm vị thế trong bản đồ kinh tế khu vực.

Bắc Giang hướng đến phát triển công nghiệp công nghệ cao, xanh và bền vững. Nhờ những lợi thế này, Bắc Giang ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Thuận lợi và thách thức để phát triển các khu công nghiệp bền vững

Bắc Giang và Bắc Ninh đều là những trung tâm công nghiệp quan trọng của miền Bắc, có nhiều tiềm năng để trở thành "thủ phủ khu công nghiệp" của khu vực. Tuy nhiên, mỗi tỉnh đều có những thuận lợi và khó khăn riêng.

Bắc Ninh hiện tại là trung tâm công nghiệp với hạ tầng hoàn thiện và thu hút FDI cao, giữ vai trò "đầu tàu" công nghiệp công nghệ cao ở miền Bắc. Trong tương lai, để giữ vững vị thế Bắc Ninh còn phải đối mặt với nhiều khó khăn như: quỹ đất hạn chế khiến việc mở rộng KCN gặp khó khăn; hạ tầng, giao thông, môi trường,… bị áp lực lớn do mật độ công nghiệp cao; cạnh tranh về lao động, nguồn nhân lực có tay nghề cao ngày càng khan hiếm do sự phát triển nhanh của các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Bắc Giang có tiềm năng lớn để trở thành thủ phủ khu công nghiệp nhờ quỹ đất rộng, nguồn nhân lực dồi dào và chi phí lao động thấp. Bắc Giang nổi lên như một "hiện tượng tăng trưởng" mới trong vài năm trở lại đây, nhưng sự tăng trưởng nóng cũng mang đến nhiều thách thức lớn như: hạ tầng công nghiệp chưa đồng bộ, một số khu công nghiệp còn đang trong quá trình xây dựng, chưa hoàn thiện về điện, nước, giao thông,…; chất lượng lao động chưa đồng đều, mặc dù có nguồn lao động dồi dào nhưng chưa có nhiều lao động có tay nghề cao, cần tăng cường đào tạo; cạnh tranh mạnh từ các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương, Thái Nguyên,…

Công nhân làm việc trong lĩnh vực sản xuất.

Để duy trì và phát triển bền vững các KCN, Bắc Ninh và Bắc Giang cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện hạ tầng kỹ thuật và chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần tiếp tục đổi mới công tác xúc tiến đầu tư, thu hút các dự án công nghệ cao và thân thiện với môi trường, nhằm tạo đà phát triển kinh tế trong giai đoạn tới.

​