"Bước hụt chân" của TMT Motors

CTCP Ô tô TMT (TMT Motors, mã chứng khoán: TMT) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2024 cho thấy khoản lỗ kỷ lục hơn 95 tỷ đồng, đánh dấu bước lùi đáng kể sau hơn một năm tham gia lĩnh vực xe điện với dòng Wuling Mini EV của Trung Quốc.

Doanh thu quý II đạt 804,5 tỷ đồng, tuy là cao nhất trong 4 quý gần đây nhưng vẫn giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Giá vốn hàng bán tăng vọt lên trên 853 tỷ đồng, vượt cả doanh thu, dẫn đến lợi nhuận gộp âm 48,7 tỷ đồng. Sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận sau thuế âm 95,3 tỷ đồng.

Doanh thu thuần 6 tháng đầu năm đạt 1.321,6 tỷ đồng, giảm 13,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, công ty ghi nhận khoản lỗ gần 100 tỷ đồng, một sự đảo chiều mạnh mẽ so với mức lãi 1,2 tỷ đồng cùng kỳ năm 2023. Điều này dẫn đến hệ quả nghiêm trọng: tính đến ngày 30/6/2024, TMT Motors đã xóa sạch toàn bộ lợi nhuận tích lũy nhiều năm và ghi nhận khoản lỗ lũy kế 46,2 tỷ đồng, tương đương 12,4% vốn điều lệ của công ty (372,9 tỷ đồng).

TMT Motors giải thích rằng năm 2024 là một năm đầy thách thức đối với ngành ô tô nói chung do tình hình kinh tế khó khăn. Để đối phó, công ty đã phải thực hiện chiến lược giảm giá mạnh nhằm giải phóng hàng tồn kho, đảm bảo thanh khoản và giảm chi phí lãi vay. 

Nhìn lại lịch sử, TMT Motors, tiền thân là Công ty Thương mại và Sản xuất vật tư thiết bị giao thông vận tải, từng có một thời hoàng kim trong ngành ô tô Việt Nam với các sản phẩm xe tải nổi tiếng như Cửu Long, Tata, Howo. Tham vọng lấn sân sang lĩnh vực xe điện bắt đầu từ năm 2023 khi công ty ký kết hợp tác toàn diện với SAIC GM Wuling Automobile Co., Ltd. Thỏa thuận này bao gồm việc bàn giao dây chuyền máy móc và hỗ trợ kỹ thuật để sản xuất xe điện.

Trong năm đầu tiên, TMT Motors đã nhanh chóng triển khai dây chuyền sản xuất, cho ra đời hơn 1.392 xe ô tô điện. Song song với đó, công ty cũng phát triển được 21 showroom 3S đạt chuẩn cho xe ô tô điện trên toàn quốc, với tham vọng mở rộng đến 63 tỉnh, thành phố.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh không như kỳ vọng. Năm 2023, tổng sản lượng tiêu thụ xe của TMT Motors chỉ đạt 5.945 chiếc, hoàn thành 48,4% kế hoạch. Đặc biệt, doanh số xe điện chỉ đạt 591 chiếc, tương đương 10,7% mục tiêu đề ra (5.525 xe). Trước thực tế này, công ty đã phải điều chỉnh giảm mục tiêu bán hàng năm 2024 xuống còn 1.016 xe điện.

TMT Motors đang phải đối mặt với tình trạng thâm hụt vốn kéo dài 3 năm liên tiếp: năm 2021 âm 127,68 tỷ đồng, năm 2022 âm 97,87 tỷ đồng và năm 2023 âm 362,04 tỷ đồng. Hệ quả là tổng tài sản của công ty đã giảm mạnh 57,2% (tương đương 2.004,49 tỷ đồng) trong vòng 18 tháng, từ 3.506,42 tỷ đồng xuống còn 1.501,93 tỷ đồng tính đến 30/6/2024. Đáng lo ngại hơn, lượng tiền mặt giảm tới 91,1%, chỉ còn 12,2 tỷ đồng, chiếm 0,8% tổng tài sản. Trong khi đó, tổng nợ vay đã lên tới 570,87 tỷ đồng, vượt 168,6% vốn chủ sở hữu, cao hơn mức trung bình ngành là 142%.

Ông Bùi Quốc Công, Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó tổng giám đốc TMT Motors cho biết, công ty đang tìm hướng đi mới. Cụ thể, TMT Motors đã hợp tác với Công ty cổ phần Let's Go An Bình để cung cấp xe điện cho dịch vụ taxi tại tỉnh Phú Yên. Công ty cũng lên kế hoạch giới thiệu thêm 3 mẫu xe mới trong năm 2024, bao gồm 2 mẫu xe 5 cửa hạng A và 1 phiên bản cao cấp của MiniEV.

Trước tình hình kinh doanh không khả quan, TMT Motors đã quyết định thay đổi nhân sự cấp cao. Từ ngày 1/5/2024, ông Bùi Quốc Công đã thay thế ông Hồ Hải An vào vị trí Tổng giám đốc công ty xe điện. Động thái này nằm trong kế hoạch tái cơ cấu nhằm nâng cao hiệu quả điều hành và cải thiện dịch vụ khách hàng. Cổ phiếu TMT đóng cửa phiên giao dịch cuối tháng 8/2024 còn hơn 7.000 đồng/cp.