Hải Phòng chính thức thành lập Khu thương mại tự do gần 6.300 ha

UBND TP Hải Phòng vừa quyết định thành lập Khu thương mại tự do (KTMTD) với quy mô gần 6.300 ha, gắn với các khu kinh tế ven biển và Đình Vũ – Cát Hải.

Theo đó, KTMTD Hải Phòng có tổng diện tích khoảng 6.292 ha, gồm ba khu vực không liền kề, được tổ chức trong phạm vi Khu kinh tế ven biển phía Nam và Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải. Việc thành lập khu này là bước đi cụ thể trong triển khai Nghị quyết 226/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng, đồng thời hiện thực hóa định hướng từ Nghị quyết 45-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Khu thương mại tự do gồm ba vị trí chính: Khu vực thứ nhất hơn 2.900 ha, thuộc Khu kinh tế ven biển phía Nam, nằm trên địa bàn các xã Chấn Hưng và Hùng Thắng.

Khu vực thứ hai khoảng 1.000 ha, thuộc phường Đông Hải, nằm trong Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải.

Khu vực thứ ba gần 2.300 ha, thuộc đặc khu Cát Hải, cũng nằm trong phạm vi Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải.

Toàn bộ KTMTD được quy hoạch thành các phân khu chức năng gồm khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, khu thương mại – dịch vụ và các khu chức năng khác. Hệ thống này đáp ứng điều kiện vận hành như khu phi thuế quan, có cơ chế kiểm tra, giám sát hải quan và quản lý nhà nước đặc thù.

Cơ quan quản lý trực tiếp của khu là Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, chịu trách nhiệm cung cấp dịch vụ hành chính công, xúc tiến đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động trong khu.

Cơ chế vượt trội, thí điểm giai đoạn 2025 – 2035

Theo kế hoạch, KTMTD Hải Phòng được triển khai theo 2 giai đoạn.

Giai đoạn 1 (2025 – 2030): tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng, khung pháp lý và thí điểm các cơ chế, chính sách ưu đãi tại các phân khu thuộc Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải.

Giai đoạn 2 (2030 – 2035): hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, mở rộng phạm vi áp dụng chính sách ưu đãi và thu hút các ngành có giá trị gia tăng cao như công nghệ cao, R&D, tài chính – thương mại.

Trong KTMTD, nhà đầu tư nước ngoài được hưởng cơ chế thông thoáng: có thể thành lập tổ chức kinh tế mà không cần xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong giai đoạn đầu, song vẫn phải đăng ký khi triển khai dự án cụ thể. Việc sử dụng đất phải tuân thủ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia; nếu vượt chỉ tiêu sẽ được cập nhật ở kỳ quy hoạch tiếp theo.

KTMTD cũng được áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, đất đai, thủ tục hành chính vượt trội nhằm tạo môi trường đầu tư thuận lợi, linh hoạt hơn so với khu kinh tế hiện hành.

Động lực phát triển mới cho thành phố Cảng

Việc hình thành Khu thương mại tự do được đánh giá là bước đột phá quan trọng trong quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển hướng từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, lấy đổi mới sáng tạo, logistics và thương mại quốc tế làm trụ cột.

Khu này được kỳ vọng trở thành đầu mối giao thương hàng hóa, dịch vụ và đầu tư quốc tế, kết nối mạnh mẽ giữa sản xuất – cảng biển – logistics, thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghiệp – thương mại – tài chính khép kín. Hải Phòng cũng đặt mục tiêu đưa KTMTD trở thành một trong những khu thương mại tự do kiểu mẫu của Việt Nam, có sức cạnh tranh với các mô hình tương tự trong khu vực.

Tuy nhiên, thành phố Hải Phòng cũng xác định nhiều thách thức cần giải quyết, như kết nối hạ tầng giữa các phân khu không liền kề, cơ chế điều phối hải quan, quản lý hành chính liên vùng, và đảm bảo đồng bộ trong quy hoạch đất đai, giải phóng mặt bằng.

Việc thành lập Khu thương mại tự do đánh dấu bước hiện thực hóa Nghị quyết 45-NQ/TW ngày 24/01/2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn 2045, trong đó xác định kinh tế biển, công nghiệp, logistics và thương mại quốc tế là động lực chính.

Cùng với đó, Nghị quyết 226/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù cho Hải Phòng là công cụ thể chế hóa và mở đường cho thành phố triển khai thực tiễn các cơ chế đột phá, giúp Hải Phòng sớm tiến tới mục tiêu trở thành thành phố cảng quốc tế, trung tâm kinh tế động lực của miền Bắc.