Đường băng Nghị quyết 57 mở lối cho đổi mới sáng tạo: Tiếng nói từ doanh nghiệp Hải Phòng

Sự kiện nằm trong khuôn khổ Techfest Hải Phòng 2025, một sân chơi công nghệ quy mô lớn với hơn 3.000 đại biểu, 170 gian hàng trưng bày và hàng nghìn ý tưởng sáng tạo được giới thiệu.

Toàn cảnh Diễn đàn “Nghị quyết 57-NQ/TW – Đường băng cất cánh cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trong khuôn khổ Techfest Hải Phòng 2025. Ảnh: Đinh Huyền.

Techfest năm nay mang thông điệp “Sáng tạo không giới hạn – Hải Phòng vươn mình ra biển lớn”, hướng tới kết nối các nguồn lực để hiện thực hóa khát vọng xây dựng thành phố cảng thông minh, công nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Trong các tham luận được trình bày tại diễn đàn, nhiều đại biểu đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu và địa phương đã chia sẻ cách thức vận dụng Nghị quyết 57- NQ/TW (Nghị quyết 57) vào thực tiễn phát triển kinh tế – xã hội của thành phố.

Doanh nghiệp cần được giao quyền và đồng hành trong hành động

Trong không khí trao đổi sôi nổi, tham luận của ông Vũ Ngọc Lân – Phó Tổng giám đốc Công ty CP Container Việt Nam, Thành viên Ban điều hành Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hải Phòng – mang đến góc nhìn thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực vận tải và logistics – ngành đang chịu tác động trực tiếp từ quá trình chuyển đổi số.

Ông Lân chia sẻ thông điệp gần gũi nhưng sâu sắc: doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thực hiện mà cần trở thành chủ thể trung tâm trong hành trình “cất cánh” của Nghị quyết 57.

Ông Vũ Ngọc Lân, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Container Việt Nam, trình bày tham luận tại diễn đàn. Ảnh: Đinh Huyền.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Vũ Ngọc Lân nhấn mạnh: “Chính sách Nghị quyết 57 không chỉ là văn bản chỉ dẫn mà là ‘vạch tăng tốc’ cho địa phương: giao quyền thử nghiệm, chịu trách nhiệm và đo lường bằng kết quả thực tế.”

Theo đó, để Nghị quyết 57 thực sự đi vào đời sống, cần mạnh dạn thí điểm có kiểm soát, bắt đầu từ những lĩnh vực then chốt như quản trị dữ liệu logistics, chứng từ điện tử hay năng lượng số trong khu công nghiệp. “Ở đó, doanh nghiệp phải được xem là đối tác điều phối, không chỉ là người thực hiện”, ông Lân nói.

Ông Lân cũng đề xuất thành phố sớm xây dựng cơ chế đặt hàng công và mua sắm sản phẩm nghiên cứu trong nước, coi đây là bước đột phá để hình thành thị trường cho kết quả đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, việc chuẩn hóa dữ liệu, kết nối vào nền tảng dùng chung sẽ giúp doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người dân cùng tiếp cận, chia sẻ thông tin minh bạch hơn.

Đáng chú ý, ông cho rằng để “đường băng” này đủ sức nâng cánh, Hải Phòng cần kích hoạt Quỹ phát triển khoa học và công nghệ cấp tỉnh với cơ chế quản trị minh bạch, cho phép huy động vốn xã hội hóa, tài trợ trực tiếp cho những “bài toán” cụ thể của thành phố.

“Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Hải Phòng sẵn sàng tham gia đồng thiết kế – đồng đầu tư – đồng vận hành; sẽ là kênh phản hồi thực tiễn, cùng chính quyền chuyển nghị quyết thành hành động” ông Lân khẳng định.

Nguồn nhân lực khoa học – công nghệ biển: nền móng cho “đường băng” đổi mới

Cũng tại diễn đàn, PGS.TS. Nguyễn Minh Đức – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam – trình bày tham luận “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ biển phục vụ phát triển kinh tế biển thành phố Hải Phòng”. Tham luận nhấn mạnh yếu tố con người là “chìa khóa vàng” để hiện thực hóa Nghị quyết 57 trong các lĩnh vực công nghiệp biển, logistics và chuyển đổi số.

Ông Đức khẳng định, nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong khoa học – công nghệ biển, là nền tảng để Hải Phòng chuyển đổi từ “công nghiệp biển truyền thống” sang “công nghiệp biển công nghệ cao và bền vững”.

Hiện nay, nhân lực KH&CN của thành phố mới chiếm khoảng 8,5% lực lượng lao động, trong đó chưa đến 10% hoạt động trong lĩnh vực biển có trình độ đại học trở lên. Các ngành thiếu hụt lớn gồm công nghệ cảng thông minh, logistics số, tự động hóa, vật liệu biển và năng lượng tái tạo ngoài khơi

Từ thực tiễn đó, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đề xuất mô hình phối hợp “4 nhà” (Nhà nước – Nhà trường – Nhà khoa học – Nhà doanh nghiệp) để hình thành hệ sinh thái đào tạo – nghiên cứu – đổi mới sáng tạo biển.
Doanh nghiệp sẽ đặt hàng đào tạo, cùng tham gia thiết kế chương trình và tuyển dụng sinh viên thực tập, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và nhu cầu thực tế – điều mà ông Vũ Ngọc Lân cũng từng nhấn mạnh khi nói về vai trò “đồng thiết kế, đồng vận hành” trong triển khai Nghị quyết 57.

PGS.TS. Nguyễn Minh Đức cho biết, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đang được xây dựng thành trường trọng điểm quốc gia về đào tạo và nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cảng thông minh, logistics xanh, tự động hóa, năng lượng tái tạo biển và chuyển đổi số. Ông Đức đánh giá : “Phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ biển chính là bước đi căn bản để Hải Phòng làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế biển bền vững”.

Tại không gian trưng bày Techfest Hải Phòng 2025, Trường THPT Trần Nguyên Hãn (phường Lê Chân) là đơn vị khối THPT duy nhất có gian hàng giới thiệu sản phẩm robot tự chế, thu hút đông đảo khách tham quan. Ảnh: Đinh Huyền.

Những tham luận từ doanh nghiệp và giới học thuật cho thấy Nghị quyết 57 không chỉ là định hướng chính sách mà đang dần trở thành chuỗi hành động cụ thể tại Hải Phòng – từ đào tạo, thử nghiệm, đến triển khai và ứng dụng.

Sự gặp gỡ trong tư duy giữa ông Vũ Ngọc Lân và PGS.TS. Nguyễn Minh Đức, giữa “người làm” và “người đào tạo” đã gợi mở một hướng đi thống nhất: muốn đổi mới sáng tạo thực sự cất cánh, cần cả đường băng thể chế và đôi cánh tri thức con người.