Camera không hợp quy vẫn tràn lan: “Lỗ hổng” nguy hiểm khi quy chuẩn đã có hiệu lực

Quy định đã rõ, yêu cầu kỹ thuật không còn “mập mờ”

Theo Nghị định 151/2024/NĐ-CP, kể từ ngày 1/1/2025, các phương tiện thuộc diện xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên, xe đầu kéo, xe cứu thương, xe cứu hộ bắt buộc phải lắp camera theo đúng Quy chuẩn quốc gia QCVN 06:2024/BCA do Bộ Công an ban hành. Đây không còn là yêu cầu mang tính hình thức, mà là một bước siết chặt quản lý bằng công nghệ, nhằm nâng cao an toàn giao thông, phòng ngừa tai nạn và tăng tính minh bạch trong hoạt động vận tải.

QCVN 06:2024/BCA quy định rõ các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu đối với thiết bị camera lắp trên phương tiện. Cụ thể, vỏ thiết bị phải làm bằng kim loại để đảm bảo khả năng tản nhiệt; camera phải có cổng trích xuất dữ liệu video ngay tại xe, đồng thời có chức năng truyền dữ liệu về máy chủ. Đặc biệt, thiết bị camera phải tích hợp đầy đủ các chức năng của thiết bị giám sát hành trình, như đầu đọc thẻ, cảnh báo quá tốc độ, lưu trữ và truyền dữ liệu hành trình theo quy định…. Bên cạnh đó, những mẫu thiết bị lắp mới, phải qua quá trình được cơ quan có thẩm quyền đo lường thử nghiệm, đánh giá và cấp giấy chứng nhận hợp quy phù hợp QCVN 06:2024/BCA.

Đáng chú ý, không chỉ các phương tiện lắp mới sau ngày 1/1/2025 mới phải tuân thủ quy chuẩn này. Theo QCVN 06:2024/BCA, những camera đã được lắp đặt trước thời điểm quy chuẩn có hiệu lực cũng bắt buộc phải được nâng cấp để đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật nêu trên. Điều này cho thấy cơ quan quản lý đã tính đến yếu tố chuyển tiếp, nhưng vẫn kiên quyết đặt ra “chuẩn chung” cho toàn bộ hệ thống giám sát trên phương tiện vận tải.

Thực tế trái ngược: Camera không hợp quy vẫn được rao bán công khai

Tuy nhiên, trái ngược với sự rõ ràng của hành lang pháp lý, ghi nhận thực tế cho thấy tình trạng lắp đặt camera không hợp quy vẫn diễn ra phổ biến. Nhiều đơn vị vận tải thừa nhận đã lắp nhầm thiết bị chưa được cấp giấy chứng nhận QCVN 06, chủ yếu do thiếu thông tin hoặc tin vào tư vấn một chiều từ nhà cung cấp.

Chỉ cần gõ cụm từ “camera giám sát hành trình đúng quy chuẩn QCVN 06” trên các trang mạng hoặc sàn thương mại điện tử, người mua có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt sản phẩm được chào bán công khai, với đủ chủng loại và mức giá khác nhau.

Trong vai một đơn vị vận tải có nhu cầu lắp đặt camera, phóng viên đã liên hệ với một số nhà cung cấp thiết bị trên thị trường. Một số đơn vị cung cấp khẳng định sản phẩm đáp ứng đúng quy chuẩn hiện hành và xuất trình các loại giấy chứng nhận hợp quy, nhưng lại thiếu chứng nhận hợp quy QCVN 06:2024/BCA. Thậm chí, có đơn vị còn tự tin cho biết đã lắp đặt hàng nghìn thiết bị cho các doanh nghiệp vận tải mà không cần chứng nhận hợp quy QCVN 06:2024/BCA. Điều đáng nói, có doanh nghiệp còn mạnh miệng cam kết “đảm bảo không bị xử phạt” và tuyên bố sẽ hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu khách hàng bị xử phạt do thiết bị không đạt chuẩn dù chưa xuất trình chứng nhận hợp quy này.

Đáng lo hơn, trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, hàng loạt sản phẩm camera gắn mác “giám sát hành trình”, “camera xe khách”, “camera xe tải” vẫn được rao bán công khai, giá rẻ hơn đáng kể so với thiết bị hợp quy. Phần lớn trong số này không đáp ứng các yêu cầu cốt lõi của QCVN 06, như tích hợp đầy đủ chức năng giám sát hành trình, trích xuất dữ liệu trực tiếp tại xe hay khả năng truyền dữ liệu ổn định về máy chủ và chưa được cấp chứng nhận hợp quy QCVN 06:2024/BCA.

Trước thực trạng trên, các doanh nghiệp vận tải cần hết sức thận trọng trong việc lựa chọn thiết bị camera giám sát. Khi quy chuẩn đã chính thức có hiệu lực, trách nhiệm không chỉ đặt lên vai cơ quan quản lý, mà còn đòi hỏi sự chủ động và tỉnh táo từ chính doanh nghiệp. Chỉ khi lựa chọn đúng thiết bị hợp quy, đúng nhà cung cấp đủ năng lực và trách nhiệm, việc lắp đặt camera mới thực sự trở thành “cánh tay công nghệ” hỗ trợ quản lý, góp phần bảo đảm an toàn giao thông và minh bạch hóa hoạt động vận tải.