Băn khoăn đề xuất giám sát online hình ảnh tài xế xe vận tải

Bộ Công an vừa soạn dự thảo Thông tư về xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác và sử dụng Hệ thống giám sát bảo đảm an ninh, trật tự, xử lý vi phạm trật tự, ATGT đường bộ.

Thông tư này áp dụng đối với các đơn vị kinh doanh vận tải, bến xe, đơn vị cung cấp dịch vụ giám sát hành trình và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe của xe ô tô trên toàn quốc.

Theo Ban soạn thảo, thiết bị giám sát hành trình là thiết bị được gắn trực tiếp trên xe ô tô, có chức năng truyền tải về hành trình xe chạy, tốc độ, thông tin lái xe, thời gian dừng đỗ của xe. Còn thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe sẽ gắn trực tiếp bên trong buồng lái xe, mục đích ghi nhận video, hình ảnh, âm thanh có liên quan đến người lái xe và truyền về máy chủ.

Lo lãng phí, tốn kém cho doanh nghiệp

Trao đổi với PV Banduong.vn, ông Đỗ Văn Bằng - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải thành phố Hà Nội (HTA) nêu con số tính đến tháng 6/2024, toàn quốc có trên 200 nghìn xe ô tô kinh doanh vận tải (từ 9 chỗ trở lên, xe tải nặng) lắp thiết bị giám sát hành trình có tích hợp camera. Hầu hết thiết bị này theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13396:2021 và không yêu cầu phải có chức năng ghi âm. 

Chủ tịch Hiệp hội Vận tải thành phố Hà Nội (HTA) Đỗ Văn Bằng 

Nếu dự thảo thông tư về camera giám sát hành trình trên xe ô tô của Bộ công an được thông qua, sẽ có hàng trăm nghìn phương tiện phải thay mới thiết bị hoặc phải nâng cấp bổ sung, gây tốn kém lớn cho các doanh nghiệp vận tải.

"Chi phí xã hội phát sinh với quy định này không hề nhỏ, nên cần phải cân đo, đong đếm với hiệu quả mang lại, tính lợi và hại. Cũng cần nghiên cứu kỹ mức độ tiếp cận dữ liệu, và khả năng truyền dữ liệu trực tuyến về cơ quan quản lý. Tôi đề nghị cơ quan đề xuất dự thảo nghiên cứu kỹ lưỡng, thông tin rộng rãi để rộng đường dư luận với quy định mới này", ông Bằng nói.

Cũng theo ông Bằng, quy định này đặc biệt tác động lớn đến các doanh nghiệp khởi sự kinh doanh, tức thời hạn hoạt động dưới 5 năm, bởi để thực hiện quy định, một ô tô có thể phải gánh các chi phí khoảng 17 triệu đồng.

Trong đó chi trả chi phí lắp camera 5,8 triệu đồng, chi phí truyền dữ liệu là 1,2 triệu đồng, chi phí thải bỏ camera là 5 triệu đồng, chi phí để tháo dỡ camera là 5 triệu đồng (có camera trước đó nhưng không tương thích với yêu cầu truyền dẫn của quy định).

Tăng dữ liệu đường truyền và lưu trữ lên gấp 10 lần 

Ông Lê Sơn - Giám đốc công ty Toàn Cầu cho rằng, hiện chưa có Quy chuẩn Quốc gia về loại thiết bị có các chức năng này. Tiêu chuẩn gần nhất được viện dẫn là TCVN 13396:2021 do Bộ KHCN phối hợp Bộ công an và Bộ GTVT công bố cũng không yêu cầu thiết bị phải có chức năng ghi âm.

"Do đó, cơ quan soạn thảo xem xét lại nội dung này, tránh việc đầu tư nâng cấp thiết bị gây lãng phí cho các doanh nghiệp vận tải", giám đốc công ty Toàn Cầu chia sẻ.

Liên quan đến đề xuất dữ liệu hình ảnh người lái xe phải được truyền về máy chủ dịch vụ với tần suất không quá 30 giây/lần khi xe chạy và không quá 15 phút/lần khi xe không hoạt động (dừng đỗ để nghỉ, xe chờ xếp khách tại các bến xe đối với tuyến cố định).

Chủ tịch HTA đánh giá mục tiêu quản lý khi ban hành quy định này là giám sát, cảnh báo vi phạm với tài xế, đảm bảo an toàn giao thông. Tuy nhiên, khi phân tích vào mục tiêu, kết quả thì vẫn còn nhiều điểm bất hợp lý.

Lý giải cho luận điểm trên, ông Đỗ Văn Bằng cho rằng dù hình ảnh ghi lại là căn cứ xử lý vi phạm, tuy nhiên việc nâng tần suất truyền dữ liệu từ 3-5 phút/lần lên thành 30 giây/lần sẽ làm tăng dữ liệu đường truyền và lưu trữ lên gấp 10 lần, gây áp lực đầu tư hạ tầng quản lý.

Thực tế, thiết bị lưu trữ video tại thiết bị, khi cần có thể xem lại từng giây, do đó ko cần thiết phải tăng tần suất truyền dữ liệu về hình ảnh.

Một vấn đề khác cũng được đặt ra là chưa có quy định nào yêu cầu thiết bị phải có chức năng ghi âm trong khi dự thảo đặt mục tiêu thiết bị phải đảm truyền dữ liệu video, hình ảnh, âm thanh có liên quan đến người điều khiển phương tiện và truyền về máy chủ.