Đền thờ Vua Lê Thái Tổ tọa lạc tại xã Lê Lợi, huyện Hoành Bồ (nay là TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh). Đây không chỉ là công trình kiến trúc tôn nghiêm, mà còn là nơi ghi dấu công lao của một vị vua anh minh, người đã góp phần quyết định trong việc bảo vệ và xây dựng nền độc lập cho dân tộc Việt Nam vào thế kỷ 15.
Đền được xây dựng nhằm tri ân vua Lê Thái Tổ người sáng lập triều Hậu Lê (1428–1527) sau khi lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài 10 năm chống lại sự đô hộ của nhà Minh. Sự hiện diện của ngôi đền tại Quảng Ninh không chỉ phản ánh lòng biết ơn sâu sắc của người dân địa phương mà còn là minh chứng cho tầm ảnh hưởng của vua Lê Lợi trong lịch sử dựng nước và giữ nước.
Đền thờ được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống, mang phong cách đơn giản nhưng trang nghiêm. Khuôn viên đền rộng rãi, bao quanh là những hàng cây cổ thụ xanh mát, tạo nên không gian yên bình, thanh tịnh. Gian chính của đền thờ bài trí trang nghiêm với bài vị vua Lê Thái Tổ, cùng các hoành phi, câu đối tôn vinh công đức của ngài.
Đặc biệt, vào ngày lễ hội chính, thường tổ chức vào ngày 22 tháng Giêng Âm lịch hàng năm, người dân địa phương và du khách từ khắp nơi về đây dâng hương, tưởng nhớ công lao của vị vua anh minh. Những nghi lễ truyền thống cùng các hoạt động văn hóa tại lễ hội không chỉ tạo không khí trang nghiêm mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong lòng mỗi người tham dự.
Dù có ý nghĩa lịch sử và văn hóa sâu sắc, đền thờ Lê Thái Tổ tại xã Lê Lợi vẫn chưa thực sự được nhiều người biết đến. Các hoạt động trùng tu, quảng bá cũng như nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của di tích này cần được đẩy mạnh hơn nữa.
Việc bảo tồn và phát huy giá trị của đền thờ không chỉ là trách nhiệm của chính quyền địa phương, mà còn cần sự chung tay của các tầng lớp nhân dân. Đây sẽ là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch văn hóa lịch sử tại Quảng Ninh, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước và lòng tự hào dân tộc.
Hiện nay, Hạ Long có 96 di tích lịch sử - văn hóa, chiếm tỷ lệ lớn trong số 638 di tích toàn tỉnh. Trong đó, danh thắng vịnh Hạ Long là di tích cấp quốc gia đặc biệt, bên cạnh các di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh khác. Đặc biệt, 11 lễ hội truyền thống như Lễ hội Đền Đức Ông Trần Quốc Nghiễn, Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ hay Carnaval Hạ Long đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc, góp phần duy trì đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân và thu hút du khách.
Hạ Long cũng đầu tư mạnh vào hệ thống hạ tầng hiện đại, từ giao thông đến các thiết chế văn hóa, tạo thuận lợi để phát triển du lịch văn hóa, du lịch tâm linh và du lịch sinh thái. Các sản phẩm du lịch không chỉ mang tính giải trí mà còn kết hợp với việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, việc bảo tồn di sản văn hóa tại Hạ Long vẫn còn một số hạn chế. Nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều di tích văn hóa chưa được khai thác tối đa giá trị. Công tác quản lý di sản, tuyên truyền giáo dục còn chưa đồng bộ, dẫn đến nguy cơ mai một các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.
Để khắc phục những tồn tại này, Ban Thường vụ Thành ủy Hạ Long đã đề ra 5 giải pháp đột phá trong năm 2025: Đẩy mạnh tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của di sản văn hóa. Ưu tiên nguồn lực đầu tư bảo tồn di sản, trong đó tập trung quy hoạch, tôn tạo các di tích trọng điểm như Đền thờ Vua Lê, Đền Đức Ông Trần Quốc Nghiễn. Phục dựng và bảo tồn lễ hội truyền thống, lập hồ sơ công nhận các lễ hội lớn là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Hoàn thiện các sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Nâng cao năng lực quản lý nhà nước về văn hóa, đẩy mạnh giám sát, phản biện xã hội để bảo vệ và phát huy giá trị di sản.
Những giá trị văn hóa mà Hạ Long đang sở hữu không chỉ là niềm tự hào mà còn là nguồn lực to lớn để thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Triết lý phát triển bền vững dựa trên “Thiên nhiên Lịch sử, văn hóa Con người” đã được Quảng Ninh áp dụng thành công khi chuyển đổi phương thức phát triển từ “Nâu” sang “Xanh”.
Việc tiếp tục phát huy các giá trị văn hóa, xây dựng Hạ Long thành một thành phố di sản kỳ quan văn hóa sẽ không chỉ nâng cao đời sống tinh thần cho người dân mà còn góp phần đưa Hạ Long trở thành điểm đến văn hóa, du lịch hàng đầu quốc gia và quốc tế.
Công trình Đền Vua Lê Thái Tổ có tổng kinh phí đầu tư trên 600 tỷ đồng, được xây dựng từ nguồn vốn xã hội hóa, bao gồm sự đóng góp từ nhân dân và các tổ chức, doanh nghiệp. Đây không chỉ là biểu tượng văn hóa lịch sử mà còn mang ý nghĩa tâm linh, kết nối cộng đồng và góp phần xây dựng đời sống tinh thần phong phú cho người dân địa phương.
Ngày 16/1/2025 tổ chức lễ cất nóc và tiếp nhận công đức công trình Đền Vua Lê Thái Tổ tại xã Lê Lợi với nguồn kinh phí trên 83 tỷ đồng và tiếp tục kêu gọi nhân dân, doanh nghiệp tiếp tục phát tâm công đức ủng hộ khởi công xây dựng, tôn tạo 04 cụm công trình di tích lịch sử văn hóa (Quần thế khu di tích Núi Bài Thơ và Đền Đức Ông Trần Quốc Nghiễn; Đền Vua Lê Thái Tổ xã Lê Lợi, Đền Bà Chúa phường Bạch Đằng, Đền Bang xã Thống Nhất)
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Ngọc Sơn Phó Chủ tịch UBND TP báo cáo kết quả triển khai, kêu gọi nhân dân và các doanh nghiệp tiếp tục phát tâm công đức để hoàn thiện công trình Đền Vua Lê Thái Tổ. Sự chung tay này không chỉ đóng góp vào việc bảo tồn giá trị lịch sử mà còn là minh chứng cho tinh thần đoàn kết và trách nhiệm cộng đồng trong việc giữ gìn di sản của cha ông.
Song song với đó, TP Hạ Long cũng đẩy mạnh các hoạt động quảng bá và kết nối các điểm đến di sản, thúc đẩy phát triển du lịch gắn với văn hóa. Những công trình như Đền Vua Lê Thái Tổ không chỉ là nơi lưu giữ dấu ấn lịch sử mà còn hứa hẹn trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút khách du lịch, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương trong thời gian tới.
Việc khởi công và tiếp tục hoàn thiện các công trình văn hóa trong năm 2025 thể hiện quyết tâm của TP trong việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc và nâng cao chất lượng đời sống cho người dân. Đây không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn mà còn là cơ hội để kinh tế di sản trở thành động lực quan trọng trong sự phát triển bền vững của địa phương.
Việc tiếp tục phát huy các giá trị văn hóa, xây dựng Hạ Long thành một thành phố di sản kỳ quan văn hóa sẽ không chỉ nâng cao đời sống tinh thần cho người dân mà còn góp phần đưa Hạ Long trở thành điểm đến văn hóa, du lịch hàng đầu quốc gia và quốc tế.
Di sản văn hóa Hạ Long, với những giá trị vượt thời gian, sẽ tiếp tục là nguồn sức mạnh nội sinh quan trọng, góp phần xây dựng một Hạ Long giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình trong tương lai.
Đền thờ vua Lê Lợi ở xã Lê Lợi, thành phố Hạ Long, là một di sản mang giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt của tỉnh Quảng Ninh. Đây không chỉ là nơi tưởng nhớ một trong những vị vua vĩ đại nhất của dân tộc, mà còn là minh chứng sống động về tinh thần yêu nước và lòng biết ơn của nhân dân đối với những anh hùng dựng nước, giữ nước. Việc bảo tồn và phát triển di tích này chắc chắn sẽ góp phần quan trọng vào việc gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam.
.jpg)
