Hải Phòng: Xe tải biển trắng “núp bóng" kinh doanh vận tải?

Những ngày gần đây, trên nhiều tuyến đường nội và ngoại thành Hải Phòng, không khó để bắt gặp hàng loạt xe tải gắn biển số màu trắng ngang nhiên chở vật liệu xây dựng, phế thải ra vào công trường xây dựng. Điều đáng nói, đây vốn là loại biển số không dành cho xe kinh doanh vận tải. Việc sử dụng xe biển trắng để hoạt động như xe kinh doanh vận tải đang gây ra nhiều bức xúc trong dư luận, đặt ra câu hỏi về sự công bằng giữa các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và những cá nhân, đơn vị "lách luật".

Xe biển trắng chở phế thải đều đặn ra vào công trường xây dựng trên đường Võ Nguyên Giáp.

Ghi nhận của phóng viên Banduong.vn trung tuần tháng 9 trên các tuyến đường như Lê Lai, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, đường tỉnh 363, đường tỉnh 356 Đình Vũ, tuyến Tân Vũ - Lạch Huyện, các tuyến đường khu vực Thủy Nguyên…, nhiều xe tải gắn biển trắng vẫn rầm rộ hoạt động. Không chỉ lưu thông trên đường phố, tại một số công trình xây dựng lớn của thành phố, tình trạng xe biển trắng chở cát đá, vật liệu xây dựng, phế thải… ra vào công trường diễn ra khá thường xuyên. Những phương tiện này chen chân cùng xe biển vàng, vốn đã được đăng ký kinh doanh vận tải, gắn phù hiệu, lắp thiết bị giám sát hành trình, tạo nên sự bất bình đẳng rõ rệt.

Ghi nhận tại đê Lạch Tray, khu vực gần cầu Bùi Viện: xe biển trắng chở cát ra vào nhiều lượt trong ngày.

Một số người dân sống ven đường chia sẻ, các phương tiện này thường chạy cả ngày lẫn đêm, gây tiếng ồn và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. “Nhìn bên ngoài thì tưởng xe cá nhân, xe chạy hàng nội bộ, nhưng thực chất họ làm vận tải thuê, chở đất cát, phế thải mà vẫn “qua mặt” được cơ quan chức năng”, một người dân phường Anh Dũng nói.

Thực tế trên khiến dư luận băn khoăn: có hay không tình trạng xe biển trắng đang "trá hình" kinh doanh vận tải? Câu trả lời xin dành cho các cơ quan chức năng.

Xe biển trắng chở vật liệu trên đường Hoàng Quốc Việt, thành phố Hải Phòng.

Theo phản ánh từ giới tài xế kinh doanh hợp pháp, sự tồn tại của những chiếc xe biển trắng hoạt động kinh doanh không chỉ vi phạm quy định, mà còn tạo ra sự cạnh tranh thiếu công bằng. Các doanh nghiệp, hợp tác xã hay hộ kinh doanh có xe biển vàng phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, phí bảo trì đường bộ, bảo hiểm trách nhiệm dân sự và sự quản lý từ cơ quan chức năng. Trong khi đó, nhóm xe biển trắng “núp bóng” kinh doanh lại không kê khai doanh thu, không nộp thuế VAT, không gánh các khoản phí tương ứng.

Ông Đặng Thế Phương - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Vận tải Hải Phòng cho rằng, việc để xe cá nhân, doanh nghiệp sử dụng biển trắng tham gia chở hàng thuê chính là một hình thức vận tải trá hình, gây thất thu ngân sách và phá vỡ môi trường cạnh tranh lành mạnh.“Cần siết chặt quản lý, kiểm tra hoạt động vận tải trá hình bằng xe biển trắng chở hàng hóa, đồng thời xây dựng cơ chế để cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ có thể đăng ký hợp pháp, vừa giảm gánh nặng thủ tục, vừa đảm bảo nghĩa vụ thuế. Song song đó, việc ứng dụng công nghệ như GPS, hóa đơn điện tử, phần mềm quản lý vận tải sẽ góp phần minh bạch hóa hoạt động này”, ông Phương nêu quan điểm. Một mặt khác, ông Phương trao đổi: “ Các cơ quan chức năng có thể kiểm soát giấy vận tải khi xe chở hàng để phát hiện được xe chạy nội bộ hay kinh doanh thu tiền”.

Xe biển trắng chở phế thải liên tục ra vào công trường xây dựng trên đường Lê Lai.

Cũng trên tuyến Lê Lai, xe tải biển trắng khác đang có hoạt động chở phế liệu ra vào công trường.

Về mặt pháp lý, Nghị định 10/2020/NĐ-CP của Chính phủ (ban hành ngày 17/01/2020, có hiệu lực từ 01/4/2020) đã quy định rõ: các phương tiện hoạt động kinh doanh vận tải bắt buộc phải được đăng ký và gắn biển số nền vàng, chữ và số màu đen. Đến nay, quy định này tiếp tục được siết chặt thông qua Thông tư 79/2024/TT-BCA của Bộ Công an, ban hành ngày 15/11/2024 và có hiệu lực từ 01/01/2025. Tại Điều 18 Thông tư này, Bộ Công an nêu rõ 06 trường hợp phải đổi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe; trong đó có quy định: “Xe đã đăng ký, cấp biển số xe nền màu trắng, chữ và số màu đen đổi sang biển số xe nền màu vàng, chữ và số màu đen (nếu là xe hoạt động kinh doanh vận tải bằng ô tô) và ngược lại”.

Tình trạng xe biển trắng tham gia chở hàng thuê sẽ kéo theo nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Trong khi chủ xe được hưởng lợi, tránh được thuế, phí và các nghĩa vụ bắt buộc thì những doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh sở hữu xe biển vàng lại phải gánh đủ các chi phí, dẫn đến môi trường cạnh tranh bị bóp méo, mất công bằng.

Không chỉ vậy, việc để các phương tiện “lách luật” hoạt động còn khiến những quy định pháp luật về quản lý vận tải bằng biển vàng trở nên kém hiệu lực, làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước, thất thu ngân sách và tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn giao thông. Các cơ quan chức năng sẽ kiểm tra, xử lý ra sao để chấm dứt tình trạng này, qua đó bảo đảm công bằng, minh bạch và trật tự trong hoạt động vận tải tại Hải Phòng?