Giữa dòng Đồng Nai lặng lẽ, hai nửa cây cầu cũ đứng đối diện nhau như một câu chuyện chưa kể hết. Bên cạnh đó là cây cầu mới, nơi dòng xe vẫn đi về không ngừng. Hai hình ảnh song hành như hai lớp thời gian, một của hiện tại, một của ký ức, tạo nên một điểm dừng không ồn ào mà đầy suy tưởng. Cầu Sông Bé được xây dựng vào những năm hai mươi của thế kỷ trước, khi người Pháp mở rộng các đồn điền cao su và cần một tuyến giao thông nối vùng đất này với Tây Nguyên. Từ đó, cây cầu không chỉ là một công trình giao thông mà còn là chứng nhân của những biến động dữ dội. Những năm ba mươi, nơi đây từng là chốn chứng kiến sự đàn áp và hy sinh của những người yêu nước. Trong kháng chiến, cây cầu trở thành cửa ngõ chiến khu, nơi những bước chân âm thầm đi qua để nối liền các vùng đất tự do.
Sự đứt gãy như hai chiều thời gian đối diện nhau để không lãng quên quá khứ. Ảnh: Hồ Thuỳ
Đến những ngày cuối cùng của tháng Tư năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm, lịch sử lại một lần nữa khắc dấu lên cây cầu. Khi thế trận sụp đổ, quân địch rút chạy qua đây và rồi chính họ đã phá hủy nhịp cầu giữa để cắt đường truy kích. Cây cầu gãy đôi từ đó, phần giữa đổ xuống dòng sông, để lại hai đầu cầu như một dấu chấm lặng giữa bản trường ca kháng chiến. Sự đổ vỡ ấy không chỉ là hình ảnh vật lý mà còn là biểu tượng của một thời khép lại. Ngày nay, đứng trước cầu gãy Sông Bé, người ta không chỉ nhìn thấy một di tích mà còn cảm nhận được một khoảng không rất riêng. Không gian ấy có tiếng gió đi qua những hàng cao su, có màu xanh trải dài và có cả sự tĩnh lặng khiến lòng người lắng xuống. Con đường dẫn vào di tích không dài, nhưng đủ để chuyển từ nhịp sống thường ngày sang một trạng thái trầm mặc hơn, nơi mỗi bước chân như chạm vào lớp trầm tích của thời gian.
Hai nhịp không liền là câu chuyện về một giai đoạn lịch sử đầy đau thương, nhắc nhở chúng ta trân trọng và gìn giữ hiện tại, tương lai. Ảnh: Hồ Thuỳ
Ở đầu cầu phía bờ ấp Bưng Riền, bia tưởng niệm được dựng lên như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà sâu sắc. Không cần nhiều lời, chính không gian và câu chuyện của cây cầu đã nói thay tất cả. Những đoàn người đến đây, có người chỉ dừng lại chụp một bức ảnh, có người đứng rất lâu, lặng im nhìn dòng nước chảy qua khoảng trống giữa hai nhịp cầu, như thể đang cố hình dung lại những gì đã diễn ra. Cầu gãy Sông Bé vì thế không phải là một điểm đến theo nghĩa thông thường. Nó không rực rỡ, không ồn ào, cũng không cố gắng kể chuyện theo cách dễ hiểu. Nơi đây giống như một đoạn lặng trên hành trình, nơi con đường dường như dừng lại, nhưng chính từ đó, ký ức và suy ngẫm lại bắt đầu. Người ta đến rồi đi, nhưng cảm giác còn đọng lại thường là một thứ rất khó gọi tên, vừa xa xôi vừa gần gũi. Có lẽ chính sự dang dở của cây cầu đã làm nên sức hút đặc biệt ấy. Hai nửa cầu không bao giờ chạm lại, nhưng lại kết nối quá khứ với hiện tại bằng một sợi dây vô hình. Và trên hành trình khám phá những vùng đất, đôi khi điều đáng nhớ nhất không phải là nơi ta đến, mà là những gì ta cảm nhận được khi đứng giữa những khoảng lặng như thế.
.jpg)
