Camera không hợp quy, chậm nâng cấp: Nguy cơ phạt nặng và hệ lụy cạnh tranh trong vận tải

Lắp rồi nhưng chưa nâng cấp: Nguy cơ vi phạm cận kề

Không chỉ tồn tại tình trạng lắp mới thiết bị không hợp quy, một vấn đề nhức nhối khác cũng đang bị bỏ ngỏ là hàng loạt camera đã được lắp đặt từ trước nhưng chưa được nâng cấp theo quy chuẩn mới. Nhiều thiết bị hiện chỉ dừng ở chức năng ghi hình đơn thuần mà không đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật quy định tại QCVN 06:2024/BCA.

Trao đổi với PV Banduong.vn, ông Nguyễn Trường Giang - Chi hội trưởng Chi hội Giám sát hành trình (Hiệp hội Vận tải Việt Nam) cho biết, các camera đã được lắp đặt trên xe kinh doanh vận tải trước đây bắt buộc phải được nâng cấp để đáp ứng quy định tại QCVN 06:2024/BCA. Theo đó, thiết bị camera phải tích hợp chức năng giám sát hành trình, có đầu đọc thẻ, vỏ kim loại bảo đảm khả năng tản nhiệt tốt và cho phép trích xuất dữ liệu video trực tiếp tại xe theo đúng yêu cầu của quy chuẩn.

Nhiều phương tiện đã lắp camera từ trước nhưng chưa được nâng cấp theo quy chuẩn mới, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật và làm suy giảm hiệu quả quản lý, giám sát an toàn giao thông. (Ảnh minh họa)

Đáng lo ngại hơn, nhiều doanh nghiệp vận tải vẫn mang tâm lý chủ quan, thậm chí chây ì, cho rằng “chưa ai nhắc thì chưa cần làm”. Một đại diện doanh nghiệp vận tải hành khách chia sẻ: “Xe vẫn hoạt động bình thường, dữ liệu vẫn gửi về, không thấy cơ quan nào yêu cầu phải thay hay nâng cấp thiết bị”. Chính suy nghĩ này đang khiến nguy cơ vi phạm pháp luật ngày càng hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh các quy định mới đã rõ ràng và thời điểm tăng cường hậu kiểm đang đến gần. 

Khi được hỏi lý do vì sao lắp thiết bị không hợp quy, nhiều đơn vị vận tải đưa ra những lý do khá phổ biến: chưa được ai hướng dẫn cụ thể nên không rõ loại nào là hợp quy; ham rẻ để giảm chi phí; khi làm phù hiệu xe, không thấy Sở Xây dựng yêu cầu thiết bị phải có giấy chứng nhận hợp quy nên lắp loại bất kỳ, miễn là có dữ liệu.

Thực tế này cho thấy, công tác tuyên truyền, phổ biến quy chuẩn mới đến doanh nghiệp vận tải vẫn còn nhiều hạn chế. Không ít doanh nghiệp thừa nhận họ chưa được thông tin đầy đủ về nghĩa vụ phải nâng cấp camera đã lắp để đáp ứng QCVN 06:2024/BCA. Trong khi đó, trên thị trường thiết bị, một số nhà cung cấp vì muốn “đẩy hàng tồn” vẫn chào bán các sản phẩm giá rẻ, dù biết rõ không đáp ứng quy chuẩn và vi phạm pháp luật. Những lời mời chào như “vẫn làm phù hiệu được”, “chưa bị kiểm tra”, hay “chưa có thông báo bắt buộc” đang vô tình tiếp tay cho tình trạng vi phạm kéo dài.

Nguy cơ phạt nặng và cạnh tranh không lành mạnh

Theo các chuyên gia, việc lắp đặt camera không hợp quy hoặc không nâng cấp theo QCVN 06:2024/BCA không chỉ khiến đơn vị vận tải đối mặt nguy cơ bị xử phạt nặng khi công tác hậu kiểm được tăng cường, mà còn làm méo mó thị trường. Doanh nghiệp tuân thủ quy định, đầu tư thiết bị hợp quy với chi phí cao hơn sẽ bị đặt vào thế cạnh tranh bất lợi so với những đơn vị “lách luật”, sử dụng thiết bị rẻ tiền, không đạt chuẩn.

Về lâu dài, tình trạng này làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước, phá vỡ mục tiêu nâng cao an toàn giao thông thông qua ứng dụng công nghệ. Camera giám sát nếu không đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật sẽ không phát huy được vai trò giám sát hành vi lái xe, cảnh báo nguy cơ mất an toàn và cung cấp dữ liệu tin cậy cho cơ quan chức năng.

Việc lắp đặt đúng thiết bị đạt chuẩn không chỉ giúp đơn vị vận tải tuân thủ pháp luật mà còn tránh nguy cơ bị xử phạt. (Ảnh minh họa)

Quy chuẩn đã có, chế tài đã rõ. Việc tiếp tục chậm nâng cấp hoặc sử dụng camera không hợp quy không còn là câu chuyện thiếu thông tin, mà đang trở thành sự chủ quan đầy rủi ro. Nếu không sớm được chấn chỉnh đồng bộ từ công tác tuyên truyền, quản lý thị trường thiết bị đến kiểm tra, xử lý vi phạm, hệ lụy không chỉ dừng ở những khoản phạt, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự, an toàn giao thông và môi trường kinh doanh lành mạnh trong lĩnh vực vận tải.