Báo động tỉ lệ vi phạm nồng độ cồn ở tuổi trung niên

Từ 19h30 đến 23h, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) trên toàn quốc đã kiểm tra hơn 48.000 lượt phương tiện, trong đó có hơn 1.400 xe khách, gần 10.000 ôtô con và hơn 32.000 mô tô.

Kết quả, 1.964 người bị lập biên bản do vi phạm nồng độ cồn, gồm 31 lái ôtô con, 9 tài xế xe tải, 1.878 người điều khiển mô tô và 46 trường hợp đi phương tiện thô sơ.

Phân tích dữ liệu cho thấy nhóm tuổi 36–55 chiếm 58,8% (1.115 trường hợp); nhóm 18–35 tuổi chiếm 28,17% (561 trường hợp); còn lại là người trên 55 tuổi, chiếm gần 11%. Đáng chú ý, trong số 6 phụ nữ vi phạm có một người lái ôtô, năm người còn lại điều khiển xe máy.

Lực lượng CSGT Hà Nội tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm nồng độ cồn các phương tiện xe khách, xa tải tại khu vực cầu Thăng Long (Ảnh: Lê Minh).

Từ ngày 18/10, CSGT toàn quốc đồng loạt thực hiện chuyên đề kiểm tra nồng độ cồn trong hai khung giờ cố định: 12h–14h30 và 19h–22h. Đây là khoảng thời gian được đánh giá có nhiều người sử dụng rượu bia tham gia giao thông nhất.

Theo Cục CSGT (C08 - Bộ Công an), việc triển khai kiểm tra đồng loạt nhằm thay đổi thói quen sử dụng rượu bia của người dân, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết hoặc khi tình hình vi phạm có dấu hiệu gia tăng.

C08 cho biết phần lớn người vi phạm là người trưởng thành, có hiểu biết nhưng thiếu ý thức và trách nhiệm xã hội khi tham gia giao thông, dù đã được cảnh báo và chế tài xử phạt nghiêm khắc.

Thực tế, không ít trường hợp vi phạm bỏ lại phương tiện tại chốt kiểm tra. Tuy nhiên, theo quy định mới của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người chưa chấp hành quyết định xử phạt sẽ không được cấp hoặc đổi giấy phép lái xe.

“Bẫy” rượu bia của người trung niên

Theo nghiên cứu của Bộ Y tế, rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tâm thần, hành vi và khả năng phản xạ, đặc biệt nguy hiểm khi người uống điều khiển phương tiện.

Nhóm tuổi 36–55 được đánh giá dễ sa vào “bẫy” rượu bia bởi hai nguyên nhân chính: áp lực công việc, giao tiếp xã hội và tâm lý chủ quan khi đã có kinh nghiệm lái xe, nghĩ rằng mình “đủ tỉnh táo”.

Nghiên cứu cũng cho thấy, sau tuổi 35, nhiều người xem việc uống rượu là phần tất yếu trong các mối quan hệ xã hội. Việc từ chối rượu bia thường bị xem là “thiếu hòa đồng”, khiến họ chấp nhận vi phạm để “chiều lòng tập thể”.

Hơn một nửa người vi phạm nồng độ cồn thuộc nhóm tuổi 36 – 55, trong đó có nhiều trường hợp là nữ giới.

TS Trần Hữu Minh, Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, cho biết: “Rượu bia dù ở nồng độ thấp vẫn làm giảm khả năng phản xạ, xử lý tình huống và tầm nhìn ban đêm. Ở người trung tuổi, khả năng chuyển hóa rượu giảm rõ rệt, chỉ vài chén cũng khiến nồng độ cồn vượt ngưỡng cho phép.”

Ông Minh dẫn chứng thêm, các nghiên cứu quốc tế cho thấy người trên 40 tuổi thường phản ứng chậm hơn 15–20% so với nhóm trẻ tuổi khi có rượu trong cơ thể. “Cộng thêm thói quen tự tin vào tay lái, nguy cơ tai nạn càng cao,” ông nói.

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm người điều khiển phương tiện giao thông có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở, dù ở mức thấp nhất. Mức phạt tối đa có thể lên đến 40 triệu đồng và tước giấy phép lái xe 24 tháng.

Luật sư Quách Thành Lực, Giám đốc Công ty Luật Pháp trị (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), nhận định: “Chế tài mạnh là cần thiết nhưng chưa đủ. Cần kết hợp xử phạt với giáo dục và truyền thông để thay đổi hành vi, đặc biệt trong nhóm tuổi trung niên, những người có ảnh hưởng lớn trong gia đình và xã hội.”

Ông Lực đề xuất triển khai hình thức “học lại luật giao thông bắt buộc” đối với người tái phạm, hoặc tổ chức chuyên đề về tác hại rượu bia tại các cơ quan, doanh nghiệp để nâng cao nhận thức.

Hơn 400.000 trường hợp bị xử lý từ đầu năm

Từ đầu năm đến nay, lực lượng CSGT cả nước đã xử lý hơn 400.000 trường hợp vi phạm nồng độ cồn, chiếm gần 25% tổng số vi phạm trật tự an toàn giao thông.

Các vụ tai nạn do rượu bia vẫn chiếm tỷ lệ cao, đặc biệt trong khung giờ tối và dịp cuối tuần.

Cục CSGT khuyến cáo người dân “đã uống rượu bia thì không lái xe”, coi đó là trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.