Cuộc đua giữa các thương hiệu xe máy điện đang trở nên sôi động hơn bao giờ hết, khi "miếng bánh" thị phần không còn là sân chơi riêng của bất kỳ một cái tên nào.
Cú hích từ chính sách và xu hướng toàn cầu
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc chuyển đổi sang các phương tiện thân thiện với môi trường. Đặc biệt, Chỉ thị 20/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ban hành tháng 7/2024, đã đánh dấu một bước ngoặt lớn khi yêu cầu hạn chế xe máy sử dụng động cơ đốt trong tại các đô thị lớn từ năm 2026. Đây không chỉ là tín hiệu chính sách rõ ràng cho toàn thị trường, mà còn là lời kêu gọi hành động dành cho các nhà sản xuất, nhà đầu tư và người tiêu dùng cùng chung tay hiện thực hóa mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.
Việt Nam không đơn độc trong hành trình này. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã và đang thực hiện các chính sách cấm xe xăng, khuyến khích sử dụng xe điện, đặc biệt tại các đô thị lớn. Những động thái này tạo nên một xu hướng chuyển dịch toàn cầu, trong đó phương tiện điện hóa không còn là lựa chọn thay thế, mà dần trở thành tiêu chuẩn mới. Việt Nam, với tầm nhìn hội nhập sâu rộng, đang tích cực đón bắt xu thế đó nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống và phát triển giao thông bền vững.
Khi chính sách nội địa bắt nhịp với xu hướng toàn cầu, một cú hích kép đã hình thành, tạo ra động lực mạnh mẽ cho thị trường xe điện trong nước. Sự đồng thuận giữa định hướng nhà nước và chuyển động quốc tế không chỉ thúc đẩy người tiêu dùng thay đổi thói quen di chuyển, mà còn mở ra cơ hội đầu tư, sản xuất, đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp. Đây chính là nền tảng để thị trường xe điện Việt Nam bứt tốc trong những năm tới.
Sân chơi mở rộng: Cuộc đua không còn là của riêng VinFast
Xe điện VinFast Evo200.
Là thương hiệu nội địa tiên phong, VinFast đã sớm chiếm lĩnh thị trường xe máy điện tại Việt Nam nhờ chiến lược phát triển bài bản, hệ sinh thái sản phẩm đa dạng và hệ thống trạm sạc phủ rộng. Từ những mẫu xe như Klara, Feliz đến Evo200, VinFast không chỉ đi đầu trong đổi mới công nghệ mà còn góp phần định hình thói quen sử dụng phương tiện xanh của người tiêu dùng. Giai đoạn đầu, đây gần như là cái tên duy nhất nổi bật trên thị trường xe máy điện nội địa.
Tuy nhiên, khi nhu cầu thị trường tăng cao và chính sách hỗ trợ xe điện dần rõ ràng, cuộc chơi không còn là của riêng VinFast. Yadea - thương hiệu nước ngoài, đã nhanh chóng mở rộng sản xuất, phân phối tại Việt Nam với các dòng xe phổ thông phù hợp giới trẻ. Dat Bike, startup công nghệ nội địa, nổi lên với phân khúc xe điện thể thao hiệu suất cao. Pega trở lại đường đua với những cải tiến mới, trong khi Selex Motors tập trung mảng xe điện logistics với mô hình pin đổi nhanh, một hướng đi khác biệt nhưng đầy tiềm năng và còn nhiều doanh nghiệp mới khác như MBigo hay Sufat Electric,... Thậm chí, một số thương hiệu xe máy xăng truyền thống như Honda và Yamaha cũng đã nhập cuộc chơi bằng các sản phẩm điện hóa.
Những thương hiệu trên không chỉ làm gia tăng tính cạnh tranh mà còn khiến thị trường xe điện Việt Nam trở nên sôi động, đa dạng hơn bao giờ hết.
Bài học từ thế giới: Môi trường chuyển mình nhờ xe điện
Việc chuyển đổi sang xe máy điện không chỉ là xu thế tất yếu trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu toàn cầu, mà còn đang cho thấy những hiệu quả rõ rệt về môi trường và sức khỏe cộng đồng tại nhiều quốc gia đang phát triển.
Tại Nepal, một quốc gia có địa hình đồi núi phức tạp và thu nhập bình quân đầu người còn hạn chế, các chính sách ưu đãi đúng hướng đã mở đường cho làn sóng "xanh hóa" giao thông. Theo thống kê năm 2024, hơn 70% lượng xe hai bánh mới nhập khẩu vào Nepal là xe máy điện. Kết quả sơ bộ từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy, mức độ bụi mịn tại thủ đô Kathmandu đã giảm khoảng 25%, trong khi tuổi thọ trung bình của người dân tăng thêm 2 - 3 năm, một con số đầy thuyết phục cho thấy tác động tích cực đến sức khỏe cộng đồng.
Tương tự, tại Đài Loan, nơi chính quyền đã ban hành lộ trình kiểm soát xe máy sử dụng động cơ đốt trong từ năm 2017 đã có những kết quả tích cực. Một nghiên cứu do Đại học California (Mỹ) thực hiện tại Đài Loan cho thấy sau 5 năm áp dụng chính sách, nồng độ NO₂ tại các khu vực dân cư đông đúc đã giảm hơn 30%. Đồng thời, tỷ lệ trẻ em mắc các bệnh hô hấp cũng có xu hướng giảm mạnh.
Đáng chú ý, trong cùng giai đoạn, tỷ lệ xe máy điện tại Đài Loan đã tăng từ 1% lên gần 15%, cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa chính sách quản lý hiệu quả và thay đổi hành vi tiêu dùng. Thành công này cũng phản ánh sự kết hợp đồng bộ giữa quy định pháp lý và năng lực sản xuất các dòng xe điện chất lượng, phù hợp với nhu cầu thị trường.
Tương lai thuộc về người tiêu dùng
Việc thị trường xe máy điện trở nên đa dạng về thương hiệu, mẫu mã và giá bán đang mang lại nhiều lựa chọn hơn cho người tiêu dùng. Xe điện không còn là sản phẩm công nghệ đắt đỏ, mà dần trở thành phương tiện di chuyển phổ thông, tiếp cận dễ dàng hơn với học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng và cả người lao động phổ thông.
Thị trường sôi động, đa dạng lựa chọn phân khúc giá.
Tuy nhiên, để đảm bảo sự chuyển đổi bền vững, nhà nước cần tiếp tục có chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng sạc, ưu đãi thuế và kiểm soát chất lượng sản phẩm xe điện tràn lan. Đồng thời, nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích dài hạn của việc sử dụng xe điện cũng là yếu tố quan trọng không kém.
Thị trường xe máy điện tại Việt Nam đang ở giai đoạn “vàng” của chuyển đổi. Với cú hích chính sách, sức ép môi trường và sự gia nhập ngày càng nhiều của các thương hiệu trong và ngoài nước, cuộc chơi xe điện giờ đây đã thực sự mở rộng. Và trong cuộc chơi ấy, người chiến thắng cuối cùng chính là người tiêu dùng, khi họ được tiếp cận nhiều lựa chọn xanh, an toàn và phù hợp hơn bao giờ hết.
.jpg)
.jpg)
