Sơn La: Dông lốc, mưa đá liên tiếp gây thiệt hại nặng, cảnh báo rủi ro cao trong thời điểm giao mùa

Thiệt hại lớn về sản xuất nông nghiệp và nhà ở

Theo báo cáo nhanh của các địa phương, chiều và tối ngày 22/3/2026, dông lốc kèm mưa đá đã xảy ra tại nhiều xã như Phiềng Khoài, Phiêng Pằn, Ngọc Chiến, Mường Bú và phường Chiềng An, gây thiệt hại trên diện rộng.

Thống kê ban đầu cho thấy, khoảng 920,1 ha cây trồng bị ảnh hưởng, trong đó thiệt hại nặng tập trung vào các loại cây ăn quả chủ lực. Cụ thể, tại xã Ngọc Chiến, 600 ha hoa, quả táo non bị rụng, mức độ thiệt hại lên tới khoảng 80%. Tại phường Chiềng An, 40 ha cây mơ chuẩn bị thu hoạch của khoảng 100 hộ dân bị thiệt hại trên 80%, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người dân.

Đáng chú ý, tại xã Phiềng Khoài, khoảng 280 ha mận hậu bị rụng quả, mức độ thiệt hại từ 30–50%, với tổng giá trị ước tính khoảng 27,79 tỷ đồng. Ngoài ra, một số diện tích ngô ngọt tại xã Phiêng Pằn cũng bị thiệt hại nặng.

Không chỉ sản xuất nông nghiệp, thiên tai còn gây hư hỏng nhà cửa. Ghi nhận ban đầu có 5 nhà kiên cố bị tốc mái một phần tại xã Phiêng Pằn. Dù chưa ghi nhận thiệt hại về người trong đợt này, song mức độ ảnh hưởng đã cho thấy tính chất bất thường, cực đoan của thời tiết.

Thời tiết cực đoan trong giai đoạn giao mùa gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất nông nghiệp.

Dông lốc, sét gây thiệt hại về người và hạ tầng

Chỉ sau đó một tuần, ngày 29/3/2026, một đợt dông lốc, mưa đá khác tiếp tục xảy ra trên địa bàn tỉnh, gây hậu quả nghiêm trọng hơn.

Đáng tiếc, đã có 1 trường hợp tử vong do sét đánh tại xã Lóng Sập. Nạn nhân là anh Lầu A Và (sinh năm 1998), bị sét đánh khi đang làm nương và không kịp tìm nơi trú ẩn an toàn.

Về nhà ở, nhiều công trình bị hư hỏng nặng: 1 nhà bị đổ hoàn toàn tại xã Pắc Ngà; 1 nhà tốc mái trên 70%, 11 nhà bị tốc mái nặng; 11 nhà tốc mái từ 30–50%; 18 nhà bị tốc mái nhẹ dưới 30%

Ngoài ra, các công trình công cộng cũng bị ảnh hưởng: 2 điểm trường bị tốc mái, trong đó có điểm trường mầm non; 3 cột điện bị gãy đổ, gây gián đoạn điện cục bộ; Nhiều hạng mục như bếp ăn trường học, biển hiệu nhà văn hóa bị hư hỏng

Trong lĩnh vực nông nghiệp, dù diện tích thiệt hại không lớn như đợt trước, nhưng vẫn ghi nhận 0,3 ha xoài bị ảnh hưởng nặng, thiệt hại trên 70% sản lượng.

Hiện tổng giá trị thiệt hại của đợt thiên tai ngày 29/3 vẫn đang được các địa phương tiếp tục rà soát, thống kê.

Dông lốc, sét và mưa đá diễn biến khó lường, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người và tài sản.

Thời tiết giao mùa tiềm ẩn nhiều rủi ro

Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, thời điểm chuyển mùa là giai đoạn dễ phát sinh các hiện tượng thời tiết cực đoan. Nền nhiệt ban ngày tăng cao, kết hợp với các nhiễu động khí quyển và vùng hội tụ gió trên cao tạo điều kiện cho các khối mây đối lưu phát triển mạnh.

Đây chính là nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng nguy hiểm như:Dông lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh. Đáng lo ngại, các hiện tượng này thường xảy ra nhanh, phạm vi hẹp nhưng cường độ lớn, gây khó khăn trong công tác dự báo và phòng tránh. Dự báo trong thời gian tới, Sơn La nói riêng và khu vực Tây Bắc nói chung tiếp tục có khả năng xuất hiện mưa dông, lốc, sét và mưa đá, đặc biệt vào chiều tối và đêm.

Chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại

Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, chính quyền các địa phương trong tỉnh đã nhanh chóng triển khai các biện pháp khắc phục hậu quả và hỗ trợ người dân. UBND các xã, phường bị ảnh hưởng đã tổ chức kiểm tra, rà soát thiệt hại; hướng dẫn người dân cắt tỉa cây trồng, xử lý sau mưa đá nhằm hạn chế sâu bệnh và giúp cây phục hồi. Đồng thời, công tác thăm hỏi, động viên các gia đình bị thiệt hại cũng được thực hiện kịp thời.

Bên cạnh đó, các địa phương tăng cường tuyên truyền, khuyến cáo người dân: Gia cố, chằng chống nhà cửa, đặc biệt tại khu vực đồi dốc; Không làm việc ngoài trời khi có dấu hiệu dông lốc, sét; Chủ động tìm nơi trú ẩn an toàn khi thời tiết chuyển xấu

Thực hiện các biện pháp bảo vệ cây trồng, vật nuôi

Đối với chính quyền cơ sở, yêu cầu đặt ra là phải chủ động theo dõi sát diễn biến thời tiết, kịp thời truyền tải thông tin cảnh báo đến người dân; đồng thời rà soát các khu vực có nguy cơ cao để xây dựng phương án ứng phó phù hợp. Nâng cao ý thức phòng tránh – yếu tố then chốt.

Thực tế cho thấy, thiệt hại do thiên tai không chỉ phụ thuộc vào mức độ cực đoan của thời tiết mà còn liên quan trực tiếp đến ý thức phòng tránh của người dân. Trường hợp tử vong do sét tại xã Lóng Sập là lời cảnh báo rõ ràng về sự nguy hiểm của việc chủ quan khi làm việc ngoài trời trong điều kiện thời tiết xấu.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân cần đặc biệt lưu ý: Không trú mưa dưới cây to, cột điện hoặc khu vực trống trải; Hạn chế sử dụng thiết bị điện khi có sét; Theo dõi thông tin dự báo thời tiết thường xuyên

Chủ động thích ứng với thời tiết cực đoan

Diễn biến thời tiết cực đoan tại Sơn La trong những ngày cuối tháng 3/2026 cho thấy xu hướng ngày càng khó lường của khí hậu. Việc chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực ứng phó từ cơ sở, cùng với ý thức tự bảo vệ của người dân sẽ là yếu tố quyết định nhằm giảm thiểu thiệt hại.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà cần sự chung tay của toàn xã hội, để mỗi người dân đều trở thành “lá chắn” bảo vệ chính mình và gia đình trước những rủi ro từ thiên nhiên.