Những con đường mới trên vùng đất từng là “thủ phủ ma túy” Tây Bắc

Nằm giữa núi rừng Tây Bắc, Lóng Luông từng gắn với những “boong-ke” ma túy, những cuộc đấu súng căng thẳng và nỗi ám ảnh về tội phạm nguy hiểm. Nhưng hôm nay, trên những cung đường mới dẫn vào các bản Lũng Xá, Tà Dê, thay cho không khí bất an năm nào là hình ảnh những ngôi nhà mới, những vườn mận phủ trắng sườn núi và tiếng trẻ em ríu rít tới trường.

Bình yên đã trở lại trên những cung đường quanh co dẫn vào Lũng Xá, Tà Dê.

Đường mở tới đâu, đổi thay đến đó

Một trong những đổi thay rõ nét nhất ở Lóng Luông hôm nay là hệ thống hạ tầng giao thông.

Nếu như trước đây, đường vào các bản Lũng Xá, Tà Dê chủ yếu là đường đất nhỏ hẹp, mùa mưa lầy lội, đi lại khó khăn thì nay nhiều tuyến đường đã được mở rộng, trải nhựa và bê tông hóa.

Từ trung tâm xã Vân Hồ vào các bản, việc đi lại hiện thuận lợi hơn rất nhiều khi ô tô có thể di chuyển dễ dàng tới nhiều khu vực trước đây khó tiếp cận. Dọc những tuyến đường uốn lượn men theo sườn núi là các nương ngô, vườn mận cùng nhiều ngôi nhà mới đang dần mọc lên, tạo diện mạo khởi sắc cho vùng đất từng là “điểm nóng” ma túy.

Hạ tầng giao thông được cải thiện không chỉ giúp người dân thuận tiện trong sinh hoạt, vận chuyển hàng hóa, nông sản mà còn tạo điều kiện để học sinh đến trường đầy đủ hơn. Những con đường mới mở đã rút ngắn đáng kể thời gian đi lại, góp phần giảm tình trạng học sinh nghỉ học vào mùa mưa, giúp trẻ em vùng cao có điều kiện tiếp cận giáo dục tốt hơn.

Những năm gần đây, người dân tại các bản Lũng Xá, Tà Dê đã tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở rộng diện tích các loại rau màu ngắn ngày như su su, đậu cô ve, bắp cải, cà chua… phục vụ thị trường. Nhiều hộ dân cũng mạnh dạn đầu tư nhà lưới, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Giao thông thuận lợi không chỉ giúp việc vận chuyển nông sản dễ dàng hơn mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, dịch vụ và du lịch cộng đồng.

Vào mùa hoa mận, hoa đào nở trắng núi rừng, nhiều du khách đã tìm đến Lũng Xá, Tà Dê để trải nghiệm vẻ đẹp nguyên sơ, tìm hiểu văn hóa đồng bào Mông và khám phá cuộc sống vùng cao.

Một số hộ dân bắt đầu cải tạo nhà cửa làm homestay, kinh doanh nông sản địa phương phục vụ khách du lịch. Dù mới hình thành ở quy mô nhỏ, mô hình này được kỳ vọng mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng bền vững cho địa phương.

Nằm trên trục Quốc lộ 6 – tuyến giao thông huyết mạch kết nối Sơn La với Hà Nội và các tỉnh Tây Bắc – khu vực Lóng Luông cũ được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm gắn với cảnh quan thiên nhiên, mùa hoa đặc trưng và bản sắc văn hóa dân tộc.

Người dân Lũng Xá tập trung phát triển nông nghiệp, từng bước nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.

Một thời là “thủ phủ ma túy”

Bản Lũng Xá và Tà Dê thuộc khu vực xã Lóng Luông cũ, nay thuộc xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La. Đây là địa bàn nằm khá biệt lập giữa núi rừng Tây Bắc, cách Quốc lộ 6 khoảng từ 10 đến hơn 12 km.

Lối vào hai bản nằm trên tuyến Quốc lộ 6, đoạn giáp ranh huyện Mai Châu (tỉnh Hòa Bình cũ). Tuyến đường độc đạo dẫn vào trung tâm bản hiện đã được nhựa hóa, mở rộng, song địa hình chủ yếu vẫn là đồi núi dốc, quanh co.

Khu vực này nằm gần biên giới Việt – Lào, đồng thời tiếp giáp các xã Hang Kia, Pà Cò, Cun Pheo của huyện Mai Châu cũ, từng được xem là địa bàn phức tạp về ma túy trong nhiều năm.

Nhắc đến Lũng Xá, Tà Dê trước đây, nhiều người vẫn chưa quên hình ảnh về vùng đất từng được coi là “thủ phủ ma túy” ở Tây Bắc.

Với địa hình hiểm trở, nằm sâu trong các thung lũng, nơi đây từng trở thành điểm ẩn náu của nhiều đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm. Không chỉ lợi dụng địa hình núi đá khó tiếp cận, các đối tượng còn xây dựng nhiều “boong-ke” kiên cố, tàng trữ vũ khí nóng nhằm chống trả lực lượng chức năng.

Những cái tên như Tráng A Tàng hay Nguyễn Thanh Tuân từng khiến vùng đất này trở thành nỗi ám ảnh trong cuộc chiến chống ma túy suốt nhiều năm.

Không chỉ an ninh phức tạp, đời sống kinh tế khó khăn, giao thông cách trở và nhận thức pháp luật hạn chế cũng khiến công tác quản lý địa bàn gặp nhiều áp lực.

Bước ngoặt lớn diễn ra sau chuyên án truy quét ma túy năm 2018 tại Lũng Xá và Tà Dê. Sau chiến dịch quy mô lớn, tình hình an ninh trật tự từng bước được vãn hồi, mở ra cơ hội tái thiết toàn diện vùng đất từng được xem là “thánh địa ma túy”.

Các hoạt động văn hóa, thể thao cộng đồng đang góp phần tạo sức hút du lịch cho vùng đất từng là “điểm nóng” ma túy ở Tây Bắc.

Chính quyền cơ sở gần dân, sát việc hơn

Sau giai đoạn ổn định an ninh, địa phương tiếp tục triển khai nhiều giải pháp phát triển kinh tế - xã hội gắn với đổi mới mô hình quản trị cơ sở.

Đặc biệt, sau gần một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hiệu quả quản lý, điều hành tại cơ sở từng bước được phát huy rõ nét. Bộ máy được tinh gọn hơn, giảm khâu trung gian; nhiều thủ tục hành chính của người dân được giải quyết nhanh chóng, thuận tiện hơn trước.

Tại xã Vân Hồ, nhiều lĩnh vực như xác nhận giấy tờ, giải quyết thủ tục hộ tịch, đất đai, chính sách xã hội hay hỗ trợ sản xuất cho người dân đã được xử lý trực tiếp ngay tại cơ sở, góp phần giảm đáng kể thời gian đi lại cho người dân vùng cao.

Theo ông Nguyễn Hồng Thành, sau năm 2018, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Lóng Luông cũ, đặc biệt tại hai bản Lũng Xá và Tà Dê, đã có nhiều chuyển biến tích cực. Đời sống người dân từng bước ổn định, nhiều hộ mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế hàng hóa, nâng cao thu nhập.

“Sau gần một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác điều hành, xử lý công việc tại cơ sở thuận lợi hơn trước. Chính quyền gần dân hơn, nắm địa bàn sát hơn, nhiều vấn đề phát sinh được giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở”, ông Thành cho biết.

Cùng với đó, địa phương đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng chuyển đổi số, tăng cường cán bộ xuống cơ sở, tạo điều kiện để người dân vùng cao tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn.

Đáng chú ý, sau khi tình hình ma túy từng bước được kiểm soát, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng tuyến du lịch kết nối Hang Kia, Pà Cò với khu vực Thung Cuông, xã Vân Hồ nhằm mở rộng không gian du lịch cộng đồng, liên kết các điểm du lịch vùng cao.

Các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch cộng đồng đang góp phần quảng bá hình ảnh mới của xã Vân Hồ sau nhiều năm tái thiết.

Bên cạnh đó, địa phương cũng triển khai nhiều chương trình hỗ trợ sinh kế cho người dân, trong đó có mô hình hỗ trợ chăn nuôi bò tại hai bản Lũng Xá và Tà Dê.

Các hoạt động văn hóa, thể thao, ngày hội cộng đồng, giải chạy và đua xe đạp cũng được tổ chức thường xuyên nhằm quảng bá hình ảnh vùng cao, thu hút du khách và thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.

Các gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm đặc trưng của xã Vân Hồ từng bước được hình thành, góp phần quảng bá nông sản, văn hóa bản địa và tạo thêm nguồn thu cho người dân.

Giữ bình yên từ phát triển sinh kế

Anh Sồng A Páo chia sẻ: “Người nghiện trong bản hiện giảm rất nhiều, không còn tình trạng mua bán ma túy phức tạp như trước. Dù cuộc sống bà con vẫn còn nhiều khó khăn nhưng nay đã yên bình hơn trước rất nhiều”.

Ông Giàng A Sở cho biết, tình hình tệ nạn ma túy trên địa bàn đã giảm rõ rệt, đến nay không phát sinh người nghiện mới. Tuy nhiên, địa phương vẫn gặp khó khăn trong công tác vận động một số người nghiện tự giác đi cai nghiện tập trung.

“Với vai trò là trưởng bản, tôi thường xuyên tuyên truyền cho bà con về tác hại của ma túy, vận động người dân chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước”, ông Sở nói.

Theo ông Giàng A Sở, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phối hợp giữa chính quyền với cơ sở thuận lợi hơn, nhiều vấn đề của người dân được giải quyết kịp thời ngay tại địa bàn.

Hiện nay, bản Lũng Xá đang đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân phát triển kinh tế, ổn định đời sống. Công tác giáo dục được quan tâm, 100% trẻ em trong bản đều đến trường, không còn tình trạng bỏ học.

Những em nhỏ ríu rít đến trường giữa vùng đất từng gắn với nỗi ám ảnh ma túy.

Người dân địa phương chủ yếu phát triển nông nghiệp với các loại cây trồng như ngô, dong riềng, bắp cải, đậu đỗ… So với khoảng 10 năm trước, Lũng Xá hôm nay đã có nhiều đổi thay rõ rệt khi điện lưới quốc gia được phủ khắp, giao thông thuận lợi hơn, đời sống người dân từng bước nâng cao.

Song song với bảo đảm an ninh trật tự, địa phương xác định phát triển kinh tế là giải pháp căn cơ để phòng ngừa tái phát tội phạm ma túy. Nhiều mô hình kinh tế như trồng mận hậu, cây ăn quả ôn đới, chăn nuôi gia súc và phát triển dịch vụ đang phát huy hiệu quả.

Đáng chú ý, nhận thức của người dân đã có nhiều thay đổi tích cực. Nếu như trước đây một bộ phận người dân bị cuốn vào vòng xoáy ma túy vì lợi nhuận trước mắt thì nay đa số đều mong muốn làm ăn chân chính, ổn định cuộc sống và chăm lo cho con cái học hành.

Những mầm xanh nơi vùng đất hồi sinh

Không khí học tập tại địa phương có nhiều đổi thay tích cực. Trẻ em đến trường đầy đủ hơn, tỷ lệ bỏ học giảm dần. Nhiều gia đình đã quan tâm hơn đến việc học của con em, xem giáo dục là con đường thoát nghèo bền vững.

Từ vùng đất từng gắn với những câu chuyện đau thương về ma túy, hôm nay Lóng Luông đang từng bước trở thành miền đất của hy vọng.

Nhiều hộ dân tại Lũng Xá mạnh dạn đầu tư nhà lưới, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từng bước phát triển nông nghiệp hàng hóa và nâng cao thu nhập.

Những con đường mới mở, những ngôi nhà khang trang, những vườn cây phủ xanh sườn núi đang minh chứng cho sự hồi sinh nơi cửa ngõ Tây Bắc.

Dẫu phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng những đổi thay hôm nay cho thấy vùng đất từng là “điểm nóng” ma túy đang từng bước hồi sinh, hướng tới cuộc sống bình yên và phát triển bền vững.