Ghi nhận từ ngày 9 đến 10/4 tại xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang, nơi giáp ranh giữa đường ĐH2 và tuyến cao tốc đang thi công, nhiều lượt xe múc hoạt động không ngừng nghỉ, “gặm” sâu vào quả đồi để đổ đất lên hàng loạt xe ben đang xếp hàng chờ tới lượt. 

Mỗi lượt bốc đất chỉ kéo dài khoảng 2 phút, sau đó xe ben nhanh chóng rời khỏi hiện trường, nhường chỗ cho xe tiếp theo. Bình quân mỗi lần, xe múc phục vụ từ 5 đến 7 lượt, sau đó dừng khoảng 30-40 phút, chờ đoàn xe mới tiến vào.

Xe ben BKS 92C 22920 sau khi "ngậm" đầy đất và phủ lên thùng lớp bạt màu đen đã từ từ rời khỏi khu vực múc đất ra ngoài bằng đường nội bộ của dự án cao tốc Tuý Loan - Hoà Liên để rẽ vào đường ĐH 2 trong chiều 10/4

Khoảng 40 phút sau đó, xe ben BKS 92C 22920 vận chuyển đất thành công từ TP Đà Nẵng về đến xã Điện Tiến, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam

Tại điểm khai thác, một bức tường đất cao dựng đứng cho thấy đồi đã bị “gặm” đến tận lõi. Khu vực này trước kia là đồi trồng keo, nay để lại những vết cắt dở dang.

Đáng chú ý, xung quanh “công trường” luôn có người canh gác. Mỗi khi phát hiện động tĩnh lạ hoặc dấu hiệu bị theo dõi, người này lập tức phát tín hiệu để các xe tạm dừng hoạt động và di chuyển ra khỏi hiện trường.

Nhiều lượt xe ben tấp nập chở đất từ khu vực cạnh  dự án cao tốc Tuý Loan - Hoà Liên về núi đất khổng lồ như trong hình tại xã Điện Tiến

Sau khi rời điểm khai thác, xe ben di chuyển theo đường nội bộ ra tuyến cao tốc Túy Loan - Hòa Liên, rồi rẽ vào đường ĐH2. Từ đây, các xe tiếp tục xuống đường Quảng Xương, sau đó đi vào một tuyến đường nhỏ – nơi có biển cấm xe trọng tải 5,5 tấn. Mặc dù vậy, những chiếc xe ben lớn vẫn thản nhiên đi qua.

Quá trình di chuyển, các xe ben bất chấp, lao vào đường cấm trọng tải 5,5 tấn. Đây là đường nhánh nối giữa đường Quảng Xương qua Quốc lộ 14B thuộc xã Hoà Nhơn, huyện Hoà Vang tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông

Lộ trình của các xe đất tiếp tục qua Quốc lộ 14B, hướng về đường vành đai Hòa Phước - Hòa Khương, rồi vòng qua xã Hòa Tiến trước khi rời khỏi địa phận thành phố Đà Nẵng. Điểm đến cuối cùng là một khu vực tập kết đất khổng lồ nằm cạnh một lò gạch ở xã Điện Tiến (thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam). Tại đây, một núi đất cao hàng chục mét đã hình thành.

Trong hai ngày đi theo lộ trình vận chuyển của các xe chở đất nói trên cho thấy, có nhiều lượt xe mang biển số tỉnh Quảng Nam tham gia vận chuyển. Các xe ben tham gia vận chuyển mang BKS 92C 06554, 92C 07343,  92C 06579, 92C 20638, 14C 12088, 43C 12165, 92C 22920…Tất cả đều mang đất từ "công trường" nói trên chuyển thẳng về địa phận lò gạch ở xã Điện Tiến. 

 Hoạt động khai thác đất diễn ra công khai

Theo tìm hiểu của Banduong.vn, vào ngày 14/11/2024, Sở Tài nguyên và Môi trường TP. Đà Nẵng (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã có văn bản gửi UBND các quận, huyện yêu cầu tăng cường giám sát hoạt động khai thác khoáng sản, đặc biệt tại các khu vực đang thi công dự án xây dựng. Văn bản này nhấn mạnh rõ việc phải ngăn chặn tình trạng khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng trái phép và không để xảy ra việc vận chuyển, tiêu thụ đất đá không đúng quy định.

Theo quy định hiện hành, đất dư thừa từ các công trình ngoài ngân sách nếu không dùng đến phải được quản lý đúng quy trình. UBND các địa phương có trách nhiệm hướng dẫn các chủ đầu tư liên hệ Sở Xây dựng để điều phối đất phục vụ các dự án đầu tư công, tránh lãng phí và thất thoát tài nguyên.

Loạt xe  vận tải  vận chuyển đất "tung hoành" trên Quốc lộ 14B để vận chuyển đất từ TP Đà Nẵng về Quảng Nam

Tại cuộc họp báo sáng 11/4 do UBND TP. Đà Nẵng tổ chức, ông Võ Nguyên Chương – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết hiện nay thành phố không cấm việc vận chuyển khoáng sản ra ngoài. Tuy nhiên, do nhu cầu về đất, đá san lấp trong nội thành còn lớn, Sở đã nhiều lần vận động các đơn vị ưu tiên cung cấp cho các công trình trong địa bàn.

Trao đổi với báo chí tại buổi họp ngày 11/4, ông Võ Nguyên Chương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho hay khối lượng đất dôi dư từ dự án cao tốc Tuý Loan - Hoà Liên được điều phối về hoàn thổ tại 4 mỏ đá trên địa bàn thành phố

Đối với dự án cao tốc Túy Loan - Hòa Liên, có chiều dài 11,5 km đi qua 3 xã của huyện Hòa Vang, theo hồ sơ được phê duyệt, nhu cầu đất san lấp được cân đối từ nội bộ dự án. Những khối đất không đạt yêu cầu về chất lượng san lấp phải được xử lý theo hướng hoàn thổ các khu vực mỏ đã ngừng khai thác, không được tự ý vận chuyển ra ngoài để tiêu thụ.

Quang cảnh "công trình bạt đồi" lấy đất vận chuyển tập kết tại khu vực lò gạch ngoại tỉnh xảy ra ngay cạnh dự án cao tốc Tuý Loan - Hoà Liên đang được triển khai thi công

Ông Tạ Gia Mạnh Hưng, Giám đốc điều hành dự án cao tốc Tuý Loan - Hoà Liên (Ban quản lý dự án đường Hồ Chí Minh) cho hay khu vực khai thác đất nói trên nằm ngoài ranh giới của dự án. Sự việc này được phát hiện ngày 21/3 và có báo cáo lên chính quyền địa phương. "Khi tôi đến chụp hình tại hiện trường thì bị một thanh niên xăm trổ khoác vai và hỏi: Anh thuộc đơn vị nào, chụp hình làm gì" - ông Hưng kể lại.

Ông Hưng thừa nhận đoàn xe khai thác đất trên di chuyển trên tuyến đường nội bộ thuộc dự án nhưng đây chỉ mới là đường đất, chưa được trải nhựa. Người dân có thể di chuyển qua đây nên Ban quản lý dự án không thể ngăn cấm việc đi lại của đoàn xe. Đối với nguy cơ sạt trượt, ông Hưng cho rằng dự án không có hạng mục xây dựng kè tại vị trí khai thác đất nói trên. Tại đây, địa phương sẽ tổ chức xây dựng tuyến đường gom, cải tạo cảnh quan, vỉa hè...

Ông Hưng cho biết thêm đất thừa dôi dư tại dự án nếu không đủ điều kiện san lấp thì được sử dụng hoàn thổ tại 4 mỏ đá trên địa bàn gồm: Mỏ đá Hố Chuồn (xã Hoà Ninh), mỏ đá Trường Bản (xã Hoà Sơn), mỏ đá Hố Lưỡi Mèo 1 (xã Hoà Ninh), mỏ đá Hố Sâu (xã Hoà Nhơn, cùng huyện Hoà Vang). Việc này được UBND TP. Đà Nẵng phê duyệt tại quyết định ngày 29/05/2024. Theo ông Hưng, đến hiện tại, mỏ đá Hố Sâu đã nhận đủ trữ lượng đất khoảng 30.000m3 để hoàn thổ.

Cũng theo quyết định của UBND TP. Đà Nẵng, trong quá trình thi công dự án, nếu phát hiện khoáng sản đất, đá dư thừa  đủ điều kiện làm vật liệu san lấp, vật liệu xây dựng cần phải thực hiện theo đúng quy định tại Điểm a, khoản 2, Điều 64 và khoản 1 Điều 65 Luật Khoáng sản. 

Theo báo cáo nhanh của UBND huyện Hòa Vang vào chiều 12/4, trong các ngày 9-10/4 tại khu vực đồi trồng keo thuộc địa phận xã Hòa Sơn (đoạn giao nhau giữa đường ĐH2 và công trường dự án cao tốc Túy Loan - Hòa Liên, huyện Hòa Vang) có đoàn xe ben chở đất rồi chạy  ra khỏi địa bàn thành phố.  

Sau quá trình nắm bắt tình hình việc thi công, vận chuyển khoáng sản tại dự án tuyến đường cao tốc Hoà Liên - Tuý Loan (đoạn qua địa bàn xã Hoà Sơn), UBND huyện Hòa Vang đã trực tiếp kiểm tra, phát hiện 2 vụ việc các đối tượng lợi dụng việc thi công đường cao tốc Hoà Liên – Tuý Loan khai thác khoáng sản  ngoài ranh giới dự án, cụ thể:  Vào lúc 9h00 ngày 11/4, (đoạn km 69+913) đoàn xe ben đã múc đất  nằm tại địa điểm  giáp ranh giới dự án tuyến đường cao tốc vận chuyển đi nơi khác. Tại hiện trường, lực lượng chức năng đã phát hiện 1 chiếc xe máy xúc đất màu xanh, nhãn hiệu Kebeco đang đào bới đất để chuẩn bị múc đất.

Cũng trong ngày 11/4, vào lúc 10h20’ (đoạn km 70+013 bên trái tuyến)  đoàn xe ben này đã múc đất tại khu vực nằm giáp ranh giới dự án tuyến đường cao tốc vận chuyến đi nơi khác. Tại hiện trường đã phát hiện 1 chiếc xe máy xúc đất màu xanh, nhãn hiệu Kebeco đang đào múc đất đổ  lên các xe tải để vận chuyển đi nơi khác ...

Do đó, UBND huyện Hòa Vang đã có báo cáo và phối hợp với phòng Cảnh sát kinh tế (Công an TP Đà Nẵng), UBND xã Hoà Sơn tiến hành mời các đối tượng và đưa phương tiện về trụ sở Công an xã Hoà Sơn để  làm việc. Hiện nay vụ việc đã được phòng Cảnh sát kinh tế (Công an thành phố) thụ lý tiếp tục điều tra, xác minh để có cơ sở xử lý hành vi vi phạm theo quy định.