Cảnh báo mưa lớn, nguy cơ lũ quét và sạt lở đất trên khu vực 9 tỉnh

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong đêm 28/9 và sáng 29/9, nhiều địa phương từ Thanh Hóa đến Bắc Quảng Trị đã có mưa rất to, trong đó một số trạm ghi nhận lượng mưa đặc biệt lớn: Xuân Bình (Thanh Hóa) 341mm, Nông Trường 15 (Nghệ An) 376,4mm, Kỳ Liên (Hà Tĩnh) 312mm, Quảng Hợp (Quảng Trị) 445,8mm. Ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, phía Nam các tỉnh Lào Cai, Phú Thọ, Sơn La cũng có mưa vừa đến mưa to, cục bộ mưa rất to.

Mưa lớn kéo dài 24–48 giờ tới, dự báo từ sáng 29/9 đến ngày 30/9, mưa lớn tiếp tục diễn ra:

Thanh Hóa đến Hà Tĩnh, đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ, phía Nam Sơn La và Lào Cai: 100–200mm, có nơi trên 350mm.

Các nơi khác ở Bắc Bộ: 70–120mm, có nơi trên 200mm.

Đặc biệt, mô hình độ ẩm đất cho thấy nhiều khu vực đã gần bão hòa hoặc đạt trạng thái bão hòa trên 85%. Điều này đồng nghĩa nguy cơ sạt lở đất, lũ quét gia tăng đáng kể khi tiếp tục có mưa lớn. Dự báo mưa tiếp diễn trong vài giờ tới:

Trong 3–6 giờ tới, khu vực từ Lào Cai đến Đà Nẵng tiếp tục có mưa, lượng mưa phổ biến:

Lào Cai: 20–40mm, có nơi trên 60mm.

Sơn La, Phú Thọ: 30–70mm, có nơi trên 100mm.

Thanh Hóa – Hà Tĩnh: 90–130mm, có nơi trên 180mm.

Quảng Trị – Đà Nẵng: 10–30mm, có nơi trên 50mm.

Mưa lớn gây ngập cục bộ trên Quốc lộ 6, đoạn qua xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La, khiến giao thông đi lại khó khăn.

Ngoài ra, chiều và đêm 29/9, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa rào, dông rải rác, lượng mưa phổ biến 10–30mm, có nơi mưa to trên 80mm. Trong dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh (cường suất trên 70mm/3 giờ).

Mưa lớn liên tục trên nền đất bão hòa làm tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, chia cắt giao thông ở nhiều vùng đồi núi.

Cơ quan khí tượng cảnh báo, trong 6 giờ tới, nguy cơ cao xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở đất trên sườn dốc. Các địa phương chịu rủi ro thiên tai cấp độ 1 gồm toàn bộ khu vực từ Lào Cai đến Đà Nẵng; riêng Hà Tĩnh và Thừa Thiên Huế ở cấp độ 2.

Lũ quét, sạt lở có thể uy hiếp trực tiếp đến tính mạng, tài sản người dân; phá hủy nhiều công trình hạ tầng; gây tắc nghẽn, chia cắt giao thông, đặc biệt tại các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ đi qua khu vực đồi núi, đèo dốc.

Theo danh sách cảnh báo, nhiều xã, phường thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ nằm trong vùng nguy cơ.

Sơn La: Song Khủa, Tô Múa, Chiềng Sơn, Kim Bon, Ngọc Chiến, Tân Phong, Vân Hồ, Xím Vàng, Bắc Yên, Mường Hung, Pắc Ngà, Phiêng Khoài, Tà Xùa, Yên Châu…

Phú Thọ: An Bình, Bao La, Liên Sơn, Mai Châu, Tân Lạc, Vân Sơn, Tiền Phong, Xuân Đài, Yên Sơn, Cự Đồng, Hương Cần, Minh Đài, Võ Miếu, Thanh Thủy…

Lào Cai: Phình Hồ, Tà Xi Láng, Dương Quỳ, Minh Lương, Trạm Tấu, Tú Lệ, Bản Hồ, Bảo Hà, Sa Pa, Văn Bàn, Văn Chấn…

Thanh Hóa: Cẩm Thủy, Ngọc Lặc, Quan Sơn, Thường Xuân, Mường Lát, Bá Thước, Như Xuân, Yên Định…

Nghệ An: Con Cuông, Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Tân Kỳ, Nghĩa Đàn, Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong…

Hà Tĩnh: Hương Khê, Hương Sơn, Đức Thọ, Vũ Quang, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh, Nghi Xuân…

Quảng Trị: Hướng Hóa, Đakrông, Cam Lộ, Hải Lăng, Triệu Phong, Phong Nha – Kẻ Bàng khu vực giáp Quảng Bình…

Thừa Thiên Huế: A Lưới, Nam Đông, Phú Lộc, Hương Trà, Phong Điền…

Đà Nẵng: Hòa Vang, Liên Chiểu, Sơn Trà, Bà Nà, Nam Giang, Tây Giang…

Ghi nhận sáng 29/9, Quốc lộ 12B đoạn qua khu vực xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ ngập nặng sau mưa lớn.

Danh sách này tập trung ở các vùng núi cao, nơi có độ dốc lớn, địa chất yếu, dân cư sinh sống ven sườn đồi, suối. Đây là những điểm cần đặc biệt lưu ý trong công tác phòng tránh.

Lũ quét, sạt lở đất có thể gây thiệt hại nghiêm trọng đến môi trường sống và sinh kế của người dân. Đất đá sạt xuống lòng suối có thể chặn dòng, tạo lũ bùn đá bất ngờ; đường giao thông liên xã, liên tỉnh, quốc lộ nguy cơ bị chia cắt; nhiều công trình hạ tầng dân sinh có thể hư hỏng nặng.

Cơ quan dự báo kiến nghị chính quyền các tỉnh khẩn trương:

Rà soát, kiểm tra các điểm xung yếu, điểm nghẽn dòng chảy, khu vực có nguy cơ sạt lở.

Cắm biển cảnh báo, tổ chức canh gác tại các vị trí có nguy cơ lũ quét, sụt lún.

Chủ động phương án sơ tán dân ra khỏi vùng nguy hiểm.

Thông tin kịp thời để người dân nắm bắt, nâng cao cảnh giác.

Người dân được khuyến cáo không lưu thông qua các tuyến đường, cầu tràn, ngầm tràn khi nước dâng cao; hạn chế di chuyển tại khu vực đồi dốc khi trời còn mưa.

Trong bối cảnh mưa lớn vẫn tiếp diễn, các tỉnh miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ cần duy trì tinh thần cảnh giác cao nhất, chủ động phương án “bốn tại chỗ” để giảm thiểu thiệt hại.